ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ସମସ୍ତେ ଉଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଗୋମତୀଙ୍କୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଗୋମତୀ ନଦୀରେ, ବେଦୀ ଭିତରେ ସରସ୍ୱତୀ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିର ପଥ ମିଳିଥାଏ। ଗୋମତୀ ନାମକ ଜଳାଶୟ ସମସ୍ତ ପାପ କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ। ସେଠାରେ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଦୈନିକ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ରାତିରେ ଜାଗିବା ଉଚିତ। ସେଉଁଠି ଅବଶ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ଓ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଗୋମାତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଗୋମତୀରେ ସ୍ନାନ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ ପ୍ରାପ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାତି ଜାଗି ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଏକ ହଜାର ଗୋମାତା ଦାନ କରିବା ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି ଗୋମତୀ ତୀର୍ଥ କୁଣ୍ଡର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ଅବନ୍ତି ମହାକ୍ଷେତ୍ର ବିଭାଗରେ, ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ସଂହିତାରେ, ଏଠି ଅନ୍ତ ହେଲା। ଏଠି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ଏକ ଶୁଧ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ପୃଥିବୀରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ବିଶିଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ମହାଦେବ ଶିଵ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ପ୍ରାପ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏକ ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି ଏକ ପବିତ୍ର ମନ ରଖି, ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଯାଇଲେ, ଶୂରବିରମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି କୁଣ୍ଡକୁ ଭାମନ କୁଣ୍ଡ ଭାବେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ। ଏଠି ଏକ ଶତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁର ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏଉଁଠି ବ୍ୟାସ ଜି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ: ଏହି ଭାମନ ନଗର କେବେ ଓ କେଉଁ ସମୟରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା? ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହି କଥା କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଧର୍ମର ଅନୁସାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କର ସାହସରେ ଜଗତ ଅଟି ରହିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଖ୍ଷମାରେ ପୃଥିବୀ ଅଟି ରହିଥିଲା। ତାଙ୍କର ନମ୍ରତାରେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିନୟରେ ବନ୍ଧି ଦେଇଥିଲେ। ଶୁଧ୍ଧ ଆଚରଣ ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା, ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଶୀଳ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମକୁ ଜିତିଥିଲେ, ସଂଯମରେ ନିଜ ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ଜିତିଥିଲେ। ସେଉଁଠି ଏହି ମହା ଯୋଗୀ ତଥା ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନାତି, ସଦ୍ଗୁଣ ଆଚରଣର ବାଲି, ନ ଅତି କମ୍ବୟସ୍କ, ନ ଅବୁଦ୍ଧି, ନ ମୂଢ଼, ନ ରୋଗୀ, ନ ଇର୍ଷ୍ୟାପର। ସେ ଏକ ମହା ରାଜା, ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ବହୁ ବିଦି ସ୍ତୁତି, ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଦାନ ଦେଇଥିବା। ଏକ ଦିନ, ବାଲି ସମ୍ମିଳନୀ ହଲରେ ଚମକୁଥିବା ଆସନରେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଗାୟକମାନେ ଗାଇବା, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। କବି, ବିଦ୍ୱାନ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ, ସୁନ୍ଦ, ଉପସୁନ୍ଦ, ତୁହୁଣ୍ଡ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମହିଷାସୁର, କାଳନେମି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୌର୍ହୃଦ, ମୁଷକ, ଯମ, ଶଂଖ, ଜଲନ୍ଧର, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଟାପି ମଧ୍ୟ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।