ହେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଶ୍ରୋତା, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାହାଣୀ ଶୁଣ, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ ଗାଥା ଭାବେ ରହିଛି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି, ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ରହିଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ! ଯେଉଁ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ଅଟୁଟ ନିଷ୍ଠା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ବିଶେଷତଃ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି-ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବା ମହାଳୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଶତଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ପ୍ରୟାଗରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ମହାକାଳବନରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ପୁନି ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ। ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତର ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଏକଥର ମନେ ପକାଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ କଲେ, ସେହି ପିଣ୍ଡ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ନାମ ଓ ବଂଶ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ରୋଗ, ଦରିଦ୍ରତା, ଅଯୋଗ୍ୟତାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରତିଜୀବିତ, ବା ଅଗ୍ନିରେ ଅଦାହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ବଜ୍ର, ମୁସଳ, ଆଦିରେ ଘାତ ପାଇଥିବା, ରୌରବ, ଅନ୍ଧତମିସ୍ର, କାଳାସୂତ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଅସିପତ୍ରବନ, କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପିତୃମାନେ, ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ପାଣିରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଜନନ ସମୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, ଘୋଡ଼ା, ଶୁଆ, କୀଟ, ଦନ୍ତୀୟ ପ୍ରାଣୀ, ଶୂଙ୍ଗୀ ପଶୁ, ରଥ ଆଦିରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଅସ୍ତ୍ର, ବାଘ, ସାପ, ହାତୀ, ଭୂତଳ ଜନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ, ଏମିତି ଅନେକ ଦୁଃଖଦ ମୃତ୍ୟୁ, ଅଶୁଦ୍ଧି, ଅଚାର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ, ଡାକିନୀ ଓ ଏହା ସମାନ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ମୃତ୍ୟୁ, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ନିଜର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କିତ ନଥିବା, କିମ୍ବା ଥିବା, ପିତୃବଂଶ କିମ୍ବା ମାତୃବଂଶରେ ମୃତ୍ୟୁ, ପିଣ୍ଡଦାନ, ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ଅଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ, କୁଞ୍ଚିତ, ବିକୃତ ଶରୀର, ଗର୍ଭପାତ, ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖଦ ମୃତ୍ୟୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତଳ ଯାଏଁ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା, କ୍ଷୁଧା, ବଞ୍ଚିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହିପରି, ହେ ବ୍ୟାସ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗୟାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ପୁନର୍ବାର ସେମାନେ ନିଜ ଯୋଗଶକ୍ତି ପୁନର୍ଗ୍ରହଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ନିଜର ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ହେ ବ୍ୟାସ, କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୟା ତୀର୍ଥ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଫଳ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଫଳ୍ଗୁ ନଦୀ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଫଳଦାୟିନୀ ନଦୀ, ଗୟା ଶ୍ରାଇନ୍ ଓ ଗଦାଧରଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏଠି ଥିବା ପାଥର ସଦା ପିତୃମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଉଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କର୍ମ କରନ୍ତି। ଗୟାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ ପିତୃମାନେ ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଏପରି ଭାବରେ, ହେ ବ୍ୟାସ, ପୁରାତନ ଅବନ୍ତୀ ନଗରରେ ଗୟା ତୀର୍ଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୟା ଏଠି ଅଛି, ଏବଂ ସେଠାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ମହିମା ସଦା ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛି।