ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ମହାପର୍ବତର ମନସ୍ପୁତ୍ରୀ ଥିଲେ ମେନା। ମେନାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାପର୍ବତ ସ୍ୱରୂପ ମହାନ ବିଖ୍ୟାତ କ୍ରଉଞ୍ଚ। ବର୍ହିଷଦମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଆଉ ଅମାଶମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ନିରାକାର ଦେବତାମାନେ ଆକାଶରେ ବିହାର କରନ୍ତି, କବ୍ୟବାଡ଼ ଓ ଅନଳ ପୃଥିବୀରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଚିତ୍ତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟ, ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପିତୃକର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଭୋକରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିବେଦିତ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏହି ସତ୍ତ ଜନ, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଜନ୍ମସ୍ମୃତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅବସ୍ଥାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ହେ ବିପକ୍ଷଦଳଙ୍କ ଦାହକ! ଯିଏ ନିଷ୍କଳଙ୍କ, ନିୟନ୍ତ୍ରଣଶୀଳ, କ୍ରୋଧଶୂନ୍ୟ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ, ସେଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ବୃଦ୍ଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ମହାଳୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଶତଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ପ୍ରୟାଗରେ ଦଶଗୁଣ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ଲାଭ ହୁଏ। ମହାକାଳବନରେ ତ ଏହା ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ। ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକଥର ମାନସିକ ଚିନ୍ତନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ପିତୃକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭପାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ନାମ ଓ କୁଳ ହରାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ରୋଗରେ ଅପଙ୍ଗ, ଦରିଦ୍ରତାରେ, ଅନୁଚିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ, ଅଗ୍ନିରେ ଜୀବନ୍ତ ଦହିବା, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ବିନା ମୃତ୍ୟୁ, ବିଦ୍ୟୁତ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ନିହତ, ରୌରବ, ଅନ୍ଧତମିସ୍ର, କାଳାସୂତ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଅସିପତ୍ରବନ, କୁମ୍ଭୀପାକ ଆଦି ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି। ପାଣିରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଜନ୍ମସମୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଘୋଡ଼ା, ପିଲା, କୀଟ, ଦନ୍ତିଆ, ସଙ୍ଗ, ଶଂଖଳା ଦ୍ୱାରା ନିହତ, ଅସ୍ତ୍ର, ବାଘ, ସାପ, ହାତୀ, ଭୂମିରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ—ସମସ୍ତଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଆଠପ୍ରକାର ତିକ୍ତାରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଅପବିତ୍ର ଓ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଡାକିନୀ ଏବଂ ଏହିପରି ସ୍ୱାମୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ, କିମ୍ବା ପାଣିରେ ମୃତ୍ୟୁ—ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମ ଧରି ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମାନୁସାରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମୀୟ ଥିଲେ ନାହିଁ, ଅଥବା ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ପିତୃକୁଳ ଓ ମାତୃକୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ମୋ ପରିବାରରେ ଯେଉଁମାନେ ପିଣ୍ଡ ନାହାନ୍ତି, ପୁଅ, ଜଣାଣୀ ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଅପଙ୍ଗ, କୁଞ୍ଚିତ, ବିକୃତ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁମାନେ ଗତ, ତେମାନେ ତୃଷ୍ଣା, ଭୋକ କିମ୍ବା ଅଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି—ସମସ୍ତଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଏହିପରି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ। ଗୟାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପୁନଃ, ସେମାନେ ନିଜ ଯୋଗଶକ୍ତି ଫେରାଇ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଭଳି ହେଉଛି, ବ୍ୟାସ, କୁମୁଦ୍ବତୀ ନଦୀକୂଳରେ ଗୟା ତୀର୍ଥ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।