ପଶ୍ଚିମ-ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ଏକ ଶୁଭ ଝିଲି ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦୁର୍ଭରା ଏହି ନାମରେ ଜଣାଯାଏ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମାନବ ସଦା ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଦୁଇଟି ଝିଲିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ, ଶିବଙ୍କର ଉପାସନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମହାପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଏକାସାଥି ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଭାଦ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର, ଦୁଇଜଣ ନିତ୍ୟ ଦେବତା, ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥର ବିଶେଷତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ଏହା ଅତିଶୟ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ଏବେ ଆଉ ଏକ ଶୁଭ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉ। ଦୁର୍ଭରା ଅଞ୍ଚଳର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ମହାବିଦ୍ୟା ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏହା ପାଖରେ ଥିବା ଝିଲିରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ମହାଜ୍ଞାନ ଲଭେ। ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ସିଦ୍ଧପୀଠ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ, ଯାହା ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ, ଯେଉଁ କୌଳିନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମନ୍ତ୍ର ଚାପି—ଶୈବ, ଶାକ୍ତ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି—ଅବିଚଳ ମନ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁନଃପୁନଃ ଚାପିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଜପ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ କରିବା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟା, ମୋହ, ଆକର୍ଷଣ ଓ ନିଷ୍କାଷଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ସିଦ୍ଧପୀଠରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମୋକ୍ଷ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ଲଭିବା ସମ୍ଭବ। ଅଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନଉ ରାତିରେ—ଯେଉଁ ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଜଗତର ଭୟ ଦୂର କରାଯାଇଥିଲା—ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠି ବିର ଭରତ ପଦେ ପଦେ ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କରି ଗଲେ, ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଗାଏ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହାର ମାଠୁରୁ ଦୁଧ ଝରିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦୁଧ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ଦେଖି, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହା କ'ଣ?" ତାପରେ, ରଘୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ ସେଠି ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ଅଳ୍ପ ଦିନ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ରାମ! ଏହା ଶୁଭ କାମଧେନୁ ଗାଏ। ଦୁଧ ମଧ୍ୟରୁ ରୁଦ୍ର ନିଜେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏଠାରେ ଝିଲି ପାଖରେ ଦୁଗ୍ଧେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କର।" ରାମ ଦୁଗ୍ଧେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ଝିଲି, ଯେଉଁଠି ସୀତା ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଦୁଧ ମିଳିବା ନିମିତ୍ତ ଉପସ୍ଥାନ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦୁଗ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ଜପ, ହୋମ ଓ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୁଗ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଏପରି କ୍ଷମା ଓ ଧର୍ମରେ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ଥିବା ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ ଦେଇ, ରାମଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଠାର ରୂପରେ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ହନୁମତ୍କୁଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ଅଛି।