ଓ Vyāsa, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ କ୍ଷାତାସଂଗମ ନାମରେ ଉପଲକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି, ଏହି ନାମ ଏହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଗଥାକୁ ପୃଥିବୀରେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ଏକ ହଜାର କପିଳା ଗାଉଁର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଥାଏ। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୟା ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏଠି ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଚ୍ୟବନ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏଠି ପବିତ୍ର, ରାଜଗିରି ମଧ୍ୟ ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହାକାଳବନ ଅଞ୍ଚଳରେ କିପରି ଏହି ନାମ ହେଲା? ଏହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରରେ ପିତୃମାନେ ଉତ୍ତମ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ କୃତୟୁଗରେ, ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ରାଜା ଅପନ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିଜ ପୁଅମାନେ ବୋଲି ଦେଖୁଥିଲେ, ସଠିକ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏପରି ରାଜା ଶାସନ କରିଥିଲେ, ଧର୍ମ ଚାରିଟିଏ ଭାଗରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥାଏ। ପୃଥିବୀ ଅଧିକ ଫସଲ ଦେଇଥାଏ, ଗାଉଁ ଅଧିକ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ। ବୈଶ୍ୟମାନେ ସଦା ଧନରେ ଲିନ ଥାନ୍ତି, ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବାରେ ଲିନ ଥାନ୍ତି। ବେଦ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ଧର୍ମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ବ ନିର୍ବାହ ଦେଇଥାଏ। ଅସଦାଚାର, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବା ବିଧବା ନାରୀ କେବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ନାରୀମାନେ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଗୁଣ, ଶୀଳ ଓ ପତିବ୍ରତା ଭାବରେ ଶୋଭିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ନିତି ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ଚାଲିଥାଏ। ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ଲିନ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏପରି ଧର୍ମମୟ ରାଜା, ଯାହାର ଆତ୍ମା ଧର୍ମରେ ଲିନ, ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଦେବତ୍ବ ରୂପେ ପରିଚିତ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ Vyāsa ଅବନ୍ତିରେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେ ଏହି ଜଗତରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସବୁକୁ—ଚଳିତ ଓ ଅଚଳିତ—ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିିଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଯଜ୍ଞମାନେ ବେଦର ମାର୍ଗ ବିନା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିପାରିନାହିଁ। ଏହି ଚିରଯୁଗୀ ଧର୍ମ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ। ପିତୃମାନେ ଓ ସାଧୁମାନେ ଏକସାଥି ମିଳି Brahmāଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି Brahmā, ଜଗତର ପ୍ରପିତାମହ, ତାଙ୍କ ସହ ଦେବମାନେ ମିଳି Viṣṇuଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। "ଏହି ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଶୁଣ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ,"—ଏହା ସବୁଠୁ ଗୁପ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶ କରିବା ପୁଣ୍ୟ। ଏହା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ସଂଗଠନ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠି ଦେବୀ Mahākālī, ଦେମନମାନେ ନାଶ କରିବା ଓ ବଂଶର ରାଜ୍ଞୀ, ବସିଥାନ୍ତି। ଏଠି ଗୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର, ଏହି ଗୟାରେ ଫଳଗୁ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ଗୟା ଏବେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପୂଜିତ। ଏଠି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ Sarasvatī ନଦୀ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏଠି ଅବିନାଶୀ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ମହା ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ। ଏଠି ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଦେବତା ରୂପରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଦେବମାନେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ରୂପ ଧରି ଏହି ଅପୂର୍ବ ଗୟା ତୀର୍ଥରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରରେ, ନରକରେ ବସିଥିବା ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ଗୟା ତୀର୍ଥର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଅବନ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶରେ, ମହାପୁରାଣ ଶ୍ରୀ ଷ୍କନ୍ଦର ପଞ୍ଚମ ପୁସ୍ତକରେ, ପଚାଉଞ୍ଚ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ରୂପ ଭାବରେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଛନ୍ତି।