ଯେଉଁଠି ଦୁଇଟି ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ, ସେଠି ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ—ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସବିତା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାପିତ କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ, ଶିପ୍ରା ନଦୀ ଏବଂ କ୍ଷାତାସଂଗମ ଯେଉଁଠି ଏକାତ୍ମ ହେଉଛି, ସେଠି ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠି ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଘୋଡ଼ିର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେଠି, କେବଳ ଘ୍ରାଣ କରିବା ମାତ୍ରେ, ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଚାୟା, ସେଠି ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ। ଯେତେବେଳେ ଶନି ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସଦା ପୃଥିବୀରେ ଉଦୟ ହୁଏ। ଅଚଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱ ହୁଏ। ଚାୟାଙ୍କ ପୁଅ ପିଙ୍ଗ, ବଭ୍ରୁ, ସ୍ଥାବର ଓ ପିପ୍ପଳାୟନ—ତାଙ୍କୁ କ୍ରମଶଃ ଶନିର କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଲାଗେନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଦକ୍ଷିଣ କୁଣ୍ଡର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ମାରୁତି ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠି ବାୟୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନିବାସ ମଣିମୁକ୍ତା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା। ସେ ମାତୃମଣ୍ଡଳ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଧର୍ମତୀର୍ଥରେ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯେପରିକି ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ, ଲୋକେ କରନ୍ତି। ଚ୍ୟବନ ଆଶ୍ରମରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରି ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ତାହାଙ୍କୁ ଚ୍ୟବନଙ୍କ କୃପାରେ ଦେବତାଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳେ। ସେଠି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଭ ହୁଏ। ଏଠାରେ ସାବିତ୍ରୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ବ୍ୟାସଦେବ, ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ କ୍ଷାତାସଂଗମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ଏହି ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ହଜାର କପିଳା ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ଗୟା ନାମକ ତୀର୍ଥ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ସେଠି ଦୈନିକ ସ୍ନାନ କଲେ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଚ୍ୟବନ ଆଶ୍ରମ ଓ ପବିତ୍ର ରାଜଗିରି ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ। ଏହି ମହାକାଳବନ ଅଞ୍ଚଳରେ କିପରି ଏହି ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା? କେବଳ ଏହାର କଥା ଶୁଣିଲେ ମାନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ କୃତୟୁଗରେ, ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, ଦେବତାମାନେ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ପୂଜିଥିଲେ। ସେଠିରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଧର୍ମିକ ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମ ଚାରିଟିଏ ପାଏ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥାଏ। ଭୂମି ଶସ୍ୟ-ଶ୍ୟାମଳ, ଗାଈ ଦୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ବୈଶ୍ୟମାନେ ଧନ ଉପାର୍ଜନରେ ନିରତ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ସେବାରେ ଲିନ। ବେଦ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଉଲ୍ଲାସିତ ଓ ପୁଷ୍ଟ। ଅଶୁଭ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ବିଧବା ନାରୀ କେବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ନାରୀମାନେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଗୁଣ ଓ ପତିନିଷ୍ଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ନିତ୍ୟ ହୋମ, ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ହୁଏ। ସମସ୍ତେ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍। ଏପରି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭର ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ୟାସଦେବ ଅବନ୍ତିରେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।