ପବିତ୍ର ଚିତ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥର ଫଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହି ଭାବରେ ଅଶୀ ଏକ ହଜାର ଶ୍ଲୋକର ମହାନ୍ୟ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତି ମଣ୍ଡଳର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚୁଅନ୍ଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ 'ନୀଳଗଙ୍ଗା ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମରେ ପରିଚିତ। ପରେ, ମହାକାଳ ଅଟବୀର ମଧୁର ପରିବେଶରେ, କିଏ ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ? ସେ ସମୟରେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଥିଲେ। ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି, ବିନ୍ଧ୍ୟାଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଭବାନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସେ ଦେବୀ, ଯିଏ କଂସଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ଦାନବମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱତ କରିଥିଲେ, ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଚାଣୂରଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦଳିଦେଇଥିଲେ, ଦେବସେନାଙ୍କ ମାତା ଏବଂ କବିମାନଙ୍କ ଭାଷାର ସ୍ୱାମିନୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ସହସ୍ରଚକ୍ଷୁ, ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରୁନ୍ଧତୀ, ସମସ୍ତ ମାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦିତି, ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀ, ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ଭୃନ୍ଦାବନରେ ବିହାର କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କୁବେରଙ୍କ ପୂଜିତ ଯକ୍ଷିଣୀ, ଯଜ୍ଞ ଶାଳାର ବେଦୀ, ହୋମାଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଦୀକ୍ଷାର ଦାତ୍ରୀ, ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ସେ ସମୟରେ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ ଦେବୀ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ତାହା ଚାହିଁପାର।" ତା'ପରେ ଦେବୀ କହିଲେ, "ଏହି ରେବା ନଦୀ ଏହି ସଂସାରରେ ବଢ଼ି ଯାଇଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ସେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ତୁମେ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର।" ତା'ପରେ, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳା ଦେବୀ ଶୁଭ୍ର ମହାକାଳ ଅଟବୀକୁ ଆସିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ବଢ଼ୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବି, ହେ ମୁନି।" "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତ୍ରିକୂଟ ଦ୍ୱାରରେ ରହିବ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁଶସ୍ଥଳୀ ଯାହା ସର୍ବପବିତ୍ର, ନିର୍ମଳ ଓ ପାପନାଶିନୀ, ସେଠାରେ ମୁଁ ମାତୃମାନଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିବି।" "ସେଠାରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କରିବ। ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି, ସେଠାରେ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦେବୀମାନେ ବସନ୍ତି। ସେମାନେ ମୋତେ ଭକ୍ତିସହିତ ଧୂପ, ଦୀପ, ହୋମ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି।" "ସେମାନଙ୍କୁ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଭୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ତଳୱାର, ଅଗ୍ନି, ବନ୍ୟା ଆଦିରୁ କେବେ କିଛି କ୍ଷତି ହେବ ନାହିଁ।" "ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶିବ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ବ୍ୟାସ ମହାର୍ଷି, ଉଜ୍ଜୟିନୀର ମଧୁର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।" ସେଠାରେ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ ଦେବୀ ସଦା ପୂଜିତ। ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ରଜସ୍ୱଳା, ବନ୍ଧ୍ୟା, କିମ୍ବା କାଉଁ ଓ ବକ ପରି ଅପବିତ୍ର, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପାପ ହୋଇ ନିଷ୍ପାପ ହୋଇ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରି ଦର୍ଶନ କଲେ, ଅନ୍ତେ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରନ୍ତି, କନ୍ୟାମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ବୀର୍ୟଶାଳୀ ପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ହୁଏ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବିଜୟୀ ହୁଏ। ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଏହି ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଭଳି, ଅବନ୍ତି ଖଣ୍ଡର ପଞ୍ଚମ ସଂହିତାର 'ବିମଳୋଦା ତୀର୍ଥ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟାବାସିନୀ ମହିମା' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶିଏଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହିଠାରେ, କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଶନିବାର ପଡ଼େ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଯିଏ ଏଠାକୁ ଆସେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଚରାଚର ଚିହ୍ନକୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥାର ଓଡ଼ିଆ ନିକଟରେ ଏଉଁ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତିମ ଅନୁଭୂତି, ଏବଂ ଆମେ ଆହୁରି ଏହାର ଶେଷ ଖଣ୍ଡ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।