ଏକ ସମୟର କଥା। ଏଠାରେ ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ସେ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ, ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ଚୋରମାନେ ସହିତ ସଂଗ ରଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅପରାଧମୟ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତାରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ୍, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ବେଦ-ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଜଣେ ଖ୍ୟାତିନାମା ସ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଘରେ ବସୁଥିଲେ, ସେହି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସ୍ତ୍ରୀ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି, ରୂପ ଓ ଆକର୍ଷଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହତ୍ୟା ହେଲା। ସ୍ତ୍ରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସ୍ୱାମୀ ବିୟୋଗରେ ଶୋକାକୁଳ ହେଇପଡ଼ିଲେ। ତଥାପି, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଜଳନ୍ତା ଚିତାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଅଗ୍ନିସ୍ନାନ କଲେ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷକୁ ରାସ୍ତାରେ ଧରି ରାଜାଙ୍କର ସେବକମାନେ ରାଜଦରବାରକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଦୌରି ଗଛର ଖୋଲିରେ ଝୁଲାଇ ଦିଆଗଲା। ଏହି କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଗଲେ। ଏହାପରେ ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ନେଇଗଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହାତୁଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ିବା, ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧିବା ଭଳି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଏକ ପରେ ଏକ ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଏକ ବିକଟ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ—ବଡ଼ ଶରୀର, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର, ବଡ଼ ପେଟ, ଏବଂ ସୁଇର ଛିଦ୍ର ପରି ଛୋଟ ମୁଁହ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଶେଷ ହେଲା ନାହିଁ; ସେ ଏକ ପିଶାଚ ଦେହ ପାଇଲେ। ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମଳ, ପେଶାବ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ବାସ ଭାଙ୍ଗା କୂଆଁ, ଶୁଷ୍କ ବୃକ୍ଷ ଓ ଜଳହୀନ ସ୍ଥାନରେ ହେଉଥିଲା। ସେ ସବୁବେଳେ, ସବୁ ଦିଗରେ, ଏଭଳି ଅସୁଚି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ବା ଅତି ଉତ୍ତମ ପୋଖରୀ ଥିଲା, ସେଠାରେ ଜଳ ଖୋଜୁଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ ଏହି ପିଶାଚକୁ ମାରି ପୋଖରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ମଣିଷର ପୁଣ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ପିଶାଚ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସେ ଲିଙ୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିଠାରୁ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ "ପିଶାଚମୋଚନେଶ୍ୱର" ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ମିଳିଲା—ଅର୍ଥାତ୍, ପିଶାଚମୁକ୍ତି ଦେବତା। ଯେଉଁଯାଏଁ କି ଶିପ୍ରା ତୀର୍ଥରେ, ପିଶାଚମୋଚନେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନକୁ ନ ପହଞ୍ଚି, ଯଥାବିଧି ପୂଜା ଓ ଦାନ କରାଯାଏନି, ସେଉଁଠାଏଁ ପାପର ମୋକ୍ଷ ହୁଏନାହିଁ। ଏଠାରେ ବଡ଼ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ପିଶାଚମୋଚନ କଥା ଶୁଣିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହିଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରାଯାଉଛି, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେବେ ନୀଳ ଗଙ୍ଗା ଶିପ୍ରା ସରୋବରରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା?" ନୀଳ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗର ଦୋଷ କେବେ ଆସେନାହିଁ। ନୀଳ ଗଙ୍ଗା, ନୀଳ ବସନ ଧାରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧତାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ। କିନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ ଅପରାଧରେ, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚାଯିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା, ମୋ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଶରୀରଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ସେ ନୀଳ ରଙ୍ଗରେ ଅବସାନ, ଧର୍ମରୁ ବିମୁଖ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ମୋତେ ଏଠାରେ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। "ହେ ଧାତୃ, ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚିତା। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ଦୁଷ୍ଟ, ଅପବିତ୍ର ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, କିପରି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବି? କିପରି ମୁଁ, ଯାହାର ଦେହ ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଆମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ପୁନଃ ପାଇପାରିବି?" ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କୁ ମହାକାଳବନର ମଧ୍ୟରେ ଅମରାବତୀ ନାମକ ସହର ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଅଟୁଟ ରହିଛି।