ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶଯ୍ୟା, ଦାନ ଏବଂ ଉପହାର ଦେଇ ଯେଉଁ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ, ବ୍ୟାସଦେବ, ସୁନ୍ଦରକୁଣ୍ଡର ପରମ ଫଳ ଏବଂ ଏହାର ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଫଳ ବିଷୟରେ ଶୁଣାଉଛି। ଏଠିରେ ଏକ ପିଶାଚ ନିଜେ ଶିବଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ମୋକ୍ଷ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଏପରି, ଯେଉଁଠି ପିଶାଚମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲଭିଥାଏ, ସେଠାରେ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କଲେ ମାନ୍ୟବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭିଥାଏ, ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଥାଏ। ଏହି ପିଶାଚ କିଏ, ସେ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିଲେ, ଏଉଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସହିତ ତାଙ୍କର କିପରି ସଂଯୋଗ ହେଲା—ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏକ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଦେବଳ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ, ଗୁରୁ ଦ୍ରୋହୀ, ଜୁଆଡି, ଠକ, ଗୁରୁ ହନ୍ତା ଏବଂ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ସଂଗୀ ଥିଲେ। ସେ ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ଅନଭିଜ୍ଞ, ବିଶ୍ୱାସ ଘାତକ, ଅହଂକାରୀ, ଚୋରମାନେ ସହିତ ମିଶିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅନେକ ପାପ ଦ୍ୱାରା ପଥରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସଂଯମୀ ଏବଂ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ନିଜ ପିତୃଗୃହରେ ରହୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସହିତ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ପତ୍ନୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ରୂପ ଓ ଚାରିତ୍ର୍ୟରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହତ୍ୟା ହେବା ପରେ, ସେ ଶୋକରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀବିରହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲିଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ତେଣୁ ସେ ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ଜଳନ୍ତା ଚିତାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଚଡ଼ିଗଲେ। ଏହାପରେ, ଦେବଳକୁ ରାସ୍ତାରେ ଧରି, ରାଜାଙ୍କ ସେବକମାନେ ରାଜପାଳିସାରେ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଗଳାକୁ ଦୌରି ଗଛ ଗହ୍ୱରରେ ଝୁଳାଇ ଦିଆଗଲା। ଏହି କର୍ମଫଳରେ ସେ ରୌରବ ନରକକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଲୋହାର ହାତୌଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଉଥିଲା, ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଉଥିଲା। ଏପରି ଦୁଷ୍କର୍ମୀ ଏକ ପରେ ଏକ ନରକ ଭୋଗିଥିଲେ। ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ବଡ଼ ଆକାରର, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରର, ବଡ଼ ଡେଉଁ ଓ ସୁଇର ଛିଦ୍ର ପରି ମୁଁହ ହେଲା। ତାପରେ ସେ ଆଉ ଅଧମ ଅବସ୍ଥା ପାଇ, ପିଶାଚ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ରହିଲା ମଳ, ମୂତ୍ର, ଅବଶିଷ୍ଟ ଓ ପଚା ଖାଦ୍ୟ। ତାଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ହେଲା ଭଙ୍ଗା କୁଏଁ, ଜଳଶୟ, ଶୁଷ୍କ ଗଛ ଓ ଜଳହୀନ ସ୍ଥାନ। ସେ ସବୁବେଳେ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ରୂପଶୀଳ ମହେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ କୁଣ୍ଡ ଥିଲା, ସେଠି ଏହି ପିଶାଚ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ଜଳ ତଲାଶ କରୁଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ, ଏହି ପାପୀ ପିଶାଚକୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେହି କୁଣ୍ଡକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି କାର୍ମିକ ପୁଣ୍ୟରେ ସେ ପିଶାଚର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ସେ ଦେହ ପତିତ କରି, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିଠାରୁ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ 'ପିଶାଚମୋଚନେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ମିଳିଲା—ଯିଏ ପିଶାଚମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ପିଶାଚମୋଚନ ତୀର୍ଥ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ପାଖରେ ଅଛି। ଏଠାରେ ଯିଏ ପିଶାଚମୋଚନ ଦେବଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରେ, ସେଉଁଠି ମହାଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପିଶାଚମୋଚନ ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା ସ୍ରବଣ କଲେ ମାନ୍ୟବ୍ୟକ୍ତିର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହିପରେ ବ୍ୟାସଦେବ ପଚାରିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଶିପ୍ରା ସରୋବରରେ କେବେ ନୀଳ ଗଙ୍ଗା ଏକତ୍ରିତ ହେଲା?" ଏଉଁ ସଂଗମରେ ଯିଏ ନୀଳ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାଏ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗର ଦୋଷରେ ପଡ଼ିନଥାଏ।