ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଦେବତାମୟ ଭାରାହ ଅବତାରଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ। ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଯଜ୍ଞର ଆହୁତି ଭଳି ଥିଲା, ସେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଯଜ୍ଞ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭଳି ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଦେବମୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଖରେ ବେଦର ବିସ୍ତୃତି ଏକ ମାର୍ଷ୍ ଭଳି, ବ୍ରହ୍ମା ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଭଳି ଓ ଅରଣ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିବାସ ଭଳି ଥିଲା। ସେ ଅଦିପୁରୁଷ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ, ଅନେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହି ବରାହ ଅବତାର ବିଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସଂଖ୍ୟ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ରୂପୀ ବରାହ ତାଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦାଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହାଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ, ନଦୀମାନେ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ବହିଲେ ଓ ସାଗରମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବରାହ ରୂପ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଅଭିଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଲା ଏହି ଅନନ୍ତ ନଦୀ, ଯାହା ଅନେକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ପ୍ରବାହମୟ ଓ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବହୁଥିଲେ। ଏହି ନଦୀ ସରଳ, ଚମକୁଥିବା ତରଙ୍ଗ ଭରିଆ, ଯକ୍ଷ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବନ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଏହି ନଦୀ ଆନନ୍ଦମୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମସ୍ତକ ଉଚ୍ଚ ଓ ଭାରି ଥିଲା। ସମସ୍ତ ସମୟ ଓ ଋତୁରେ, ସେ ନଦୀ ସିଦ୍ଧମାନେ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସଫଳତା ଦେଇଥିଲେ। ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ପଦ୍ମାବତୀ ନଗର ଅଛି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଲୋକମାନେ ଶାଶ୍ୱତ ଶିବଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବରାହ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନଙ୍କର ବିନାଶ ହୋଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଦେବଦେବ, ଜଗତ୍ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଶ୍ରବଣ କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।" ତୁମ ତପୋବଳରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପୁନର୍ବାର ଲୋକମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲେ। ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଗୁପ୍ତରୁ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ। ସେଠି ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ଏଠାରେ ଲୟ ହୁଏ, ସେଠି ପୁଷ୍କର, ଗୟାର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଝିଲିକ ଅଛି। ଦେବଦେବଙ୍କ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଚନ ଶୁଣି, ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟର ଶୋଭାମୟ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ତୀରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ବରାହଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏଠାରେ ଏକ ହ୍ରଦ ତିଆରି ହେଲା, ଯାହାର ଶକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ, ଜଳପାନ କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ଅବନ୍ତୀର ଏହି ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାୟୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। କେବଳ ନାମ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଏକ କାଳ ଅନ୍ତେ, ବ୍ୟାସ ମୁନି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଏହାର ଚକ୍ର ବିନାଶ ପାଇଗଲା। ସେ ସମୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୃଙ୍ଗ ଏଠାରେ ପତିତ ହେଲା। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏଠାରେ ଏକ ପୋକ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେହି ପୋକ୍କର ସୁନା ଘାଟ ଓ ସୁନା ଲୋଟସ୍ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ହଂସ, ଜଳପକ୍ଷୀ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। କଳ୍ପ ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ। ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, ଶ୍ଲୋକ, ଗୀତ, ଅକ୍ଷର, କାଳ, କାଷ୍ଠ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଲବ, ତୃଟି, ପଳ, ଘଟି, ବର୍ଷ, ଯୁଗ ଏହି ପୋକ୍କରରେ ଅବିକଳ ରହିଥାଏ। ଏହିପରି ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ବରାହ ଅବତାର ଓ ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟର ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ।