ଏହି ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଘଟଣାର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥାକୁ, ହେ ବ୍ୟାସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ମହାତ୍ମା କଥା। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ। ସେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ନେଇ, ଏହାର ଶାସନ କରିଥିଲେ। କେବଳ ପୃଥିବୀ ନୁହେଁ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତିନି ଲୋକକୁ ଜୟ କରି ନିଜ ଶାସନ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉପରେ ନିଜର ଅଧିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏପରି ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ହାରିଗଲେ ଓ ସାଧାରଣ ମାନବମାନଙ୍କ ପରି ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ନମ୍ରତା ସହିତ ଯାଇ, ଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ କଳାପ କଥା ସୂଚନା କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସୁର ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାୟ ନଶ୍ଟ ହେଇଯାଉଥିଲେ। ସେ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ହିସ୍ସାକୁ ଏକ ଏକ କରି ନିଜେ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତୁମେ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ମୋ କଥା ଶୁଣ।" ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଏଠି କେବଳ ଦୁଇଜଣ ଦ୍ୱାରପାଳ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ।" ଏକଥା ସହ ବ୍ୟାସ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସନକ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକ ଦିନ ଭୂମିରେ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ବିଚଳିତ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ବିଷ୍ଣୁ ଭୂମିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘିଲେ, ବାହୁ ଦେଇ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ପ୍ରେମ ସହିତ ପଚାରିଲେ, "ହେ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଶିଶୁମାନେ, ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ ମୋତେ କୁହ।" ତେବେ, ସେମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ କିପରି ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ଆସିଛୁ, ସେଥିରେ ଶୁଣ।" ସେଉଁଠି ସେ ଚାରି ଭାଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ଏଠି ଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରପାଳ ଦୁଇଜଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ରୋକିଦେଲେ। ତେବେ, ଭଗବାନ କହିଲେ, "ଏଠି ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସ୍ଥାୟୀ ଅବସ୍ଥା ରହିବ ନାହିଁ।" ଏହି କଥା ପରେ, ଦ୍ୱାରପାଳ ଦୁଇଜଣ ତୁରନ୍ତ ଦାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଲେ। ହଜାର ଜନ୍ମ ଚକ୍ର ପରେ, ତପ, ଦାନ, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ କେବଳ ତିନି ଜନ୍ମରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ, ସେମାନେ ଅଧୋ ଗୁଣର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ରାବଣ ନାମକ ଦୁଇ ଭାଇ ଏହି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ଏହି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ। ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ନିଜେ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବଦଳି ହଟାଯାଇ, ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ହାରିଗଲେ। ସ୍ୱଧା, ବଷଟ୍, ସ୍ୱାହା ଯଜ୍ଞର ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲା। କୌଣସି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ନ କୌଣସି ପୂଜା ସ୍ଥଳ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନରେ ସମସ୍ତ କିଛି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାସ୍ତିକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଧର୍ମରୁ ବିମୁଖ ହେଲେ। ଅନେକ ବିଦେଶୀ, ଦୁଃଖ ଓ କଷ୍ଟ ପୃଥିବୀକୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କଲା। ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଗଲା। ଏପରି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଧର୍ମର ହ୍ରାସ ହୁଏ, ମହାବିଷ୍ଣୁ ଏହା ଜାଣି, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସଂୟମ କରି, ବରାହ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦାଢି ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ ଭଳି, ଶରୀର ମଧୁର ହୋମଦ୍ରବ୍ୟର ଗନ୍ଧ, ବୀଜ, ଔଷଧି, ଓ ଉଦ୍ଭିଦର ତତ୍ତ୍ୱରେ ଗଠିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ମୁଖର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶରୀର ଯଜ୍ଞମୟ ଓ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାନଶୀଳ ଥିଲେ।