ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଓ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏସା ଯାତ୍ରୀମାନେ, ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଇ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାଗମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅମୃତର ନଦୀ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ନାଗମାନେ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ ହୋଇ, ଅକ୍ଷୟ କମଳ ମାଳା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଧାନ୍ୟ ନେଇ, ଦୀପ, ଭୋଜନ, ପାନ, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ, ଅମୃତ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶାରେ ପ୍ରଶଂସା ଗାଇବାରେ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ— “ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର, ଜଟାଧର, ପରମ ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିନୟନ, ମୁଣ୍ଡରେ ଜଟାମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଚର୍ମ ଧାରୀ, ପର୍ବତପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ବ୍ୟାଘ୍ର ଚର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଶିକାରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ସାକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟକୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦିବ୍ୟ ହାସ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ଅମୃତ ଝରିଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଦେବାଳୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କୃପାମୟ, ସଂୟମୀ, ଶାନ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ନାଗମାନେ ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପରେ, ନନ୍ଦିବୃଷ ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀମାନ୍ ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର କଥା ହେଉଛି: “ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମୁଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ନାଗଲୋକକୁ ଯାଉଥିଲି। ଭୋଗବତୀ ନଗରରେ ଘରେ ଘରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ବିଶେଷ ଭୋକା ଥିଲି। କେଉଁଠିଁ ଭିକ୍ଷା ନ ପାଇ, ପୁନିପୁନି ଘରକୁ ଯାଉଥିଲି। କିଛି ପୁଣ୍ୟରେ, ମହାକାଳ ଅଟବିରେ, ସମସ୍ତେ—ବୟସ୍କ, ଛୋଟ, ଜଣାଣୀମାନେ—ମୋତେ ଶିପ୍ରା ନଦୀରେ ଦେଖିଲେ। ଶିପ୍ରାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଯେତେକି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ନାଗମାନେ ଶିପ୍ରାରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ନେଇ, ତାହାକୁ ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡରେ ପୁରିଦିଅ। ଏହି କୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଅବିନାଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ଏହା ସୁନି, ନାଗମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।” ମହାମୁନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି—“ଅମୃତ ଜନ୍ମା ଶିପ୍ରା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅପକର୍ମ, ବିପଦ ବା ଅପମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖ, ରୋଗ ବା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଭୋଗନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି କଥାକୁ କେବଳ ପଢିବା ବା ଶୁଣିବାରେ ହଜାର ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପଳା ମିଳେ। ଶିପ୍ରା ସମସ୍ତଠାରେ ପବିତ୍ର, ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ପାପନାଶିନୀ।” “ତଥାପି, ବ୍ୟାସ, ଏହି ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ପ୍ରାଚୀନ ଘଟଣାର ମୂଳ କଥା ମୁଁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଅଧିନ କରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ବିଜୟ କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉପରେ ନିଜ ଶାସନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଦେବମାନେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ଅପମାନିତ ହୋଇ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ଚାଲିଥିଲେ। ସେମାନେ ଯାଇ, ଦାନବର କୃତ୍ୟ ବିବରଣୀ ସମ୍ପ୍ରଦାନ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏହି ଦାନବ ଦେବତାମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ। ସେ ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ ହିସ୍ସା ଏକା ଏକା ଖାଇଯାଉଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଜାପତି ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।