ଦମନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ଏବଂ ଶିପ୍ରା ନଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ଦେଇ, ଅବନ୍ତି ଖଣ୍ଡର ପଞ୍ଚମ ପୁସ୍ତକର 'ଶିପ୍ରା ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟର ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପରେ, ପାତାଳରେ ଅମୃତଭବା ଯେପରି ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ରୁଦ୍ର, ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ, ନାଗମାନେ ଥିବା ଜଗତରେ ଭୁକ୍ତିରେ ପୀଡିତ ହେଲେ। ସେ, 'ଭିକ୍ଷା ଦିଅ' ଭଳି ଦୟାଳୁ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘର ଘର ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଲେ। ତାପରି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ଭୁକ୍ତିରେ ବିନ୍ଦିତ ହେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଏକୁଷ ଟି ଅମୃତର ପାତ୍ର ରହିଥିଲା। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ପତ୍ତି ଶମ୍ଭୁ, ସେଗୁଡିକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଏଠାରୁ ଉଠିଗଲେ। ନାଗମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କଲେ? କ’ଣ ଘଟିଲା, ଯେ ଅମୃତ ଏଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା?' ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାପାପ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲା। 'କିଏ, ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ନେଇ ଚାଲିଗଲା?'—ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ନାଗ, ସେମାନଙ୍କର ଜନାନୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ସହିତ, ଦୟା ନିମିତ୍ତେ ଏକ ଅଶରୀରୀ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲା। ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲା—'ଶମ୍ଭୁ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ, ଭୁକ୍ତିରେ, ଘର ଘର ଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଭୋଗବତୀ ନଗରରେ କେହି ପିନାକିଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଦେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପାତ୍ରର ଶେଷରେ ଅମୃତ ହରାଇଗଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ।' 'ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଅଛି, ଶିପ୍ରା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାକୁ ଦେଖିଲେ ମାନେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏଠାରେ ଦେବତାଙ୍କର ଉପାସନା କର, ତେବେ ତୁମେ କ୍ରିୟା କରିପାରିବ।' 'ତାପରେ, ତୁମ ପାଇଁ ପୂର୍ବବତ୍ ଅମୃତ ଜଗତରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।' ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ୟାସ ଦିବ୍ୟ ଭାଷା କହିଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖିଲା। ନାଗମାନେ, ଜନାନୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ସହିତ, ବଡ କାଳବନକୁ ଗଲେ। ସେଠା, ସମସ୍ତଠି ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଗଛର ଛାୟାରେ ବିଶ୍ରାମ ମିଳୁଥିଲା। ମଣିରେ ତିଆରି ଘାଟ ଓ ପଦ୍ମ ମୂଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏଠାରେ, ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ ଏବଂ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଭାସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଶିପ୍ରା ଉପାସନା କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଜନାନୀମାନେ ପତିଙ୍କ ସହିତ ଏକଠା ରହନ୍ତି। ରାଜା ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ବସି, ମୋକ୍ଷ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଲୋକ, ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏଠାରେ ଏକଠା ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏଠାରେ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଡ ଦାନ କରନ୍ତି। ନାଗମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ, ଅମୃତରେ ତିଆରି ନଦୀ ଶିପ୍ରାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗ, ଭକ୍ତିରେ, ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ କ୍ରିୟା କଲେ। ଅକ୍ଷୟ ପଦ୍ମର ମାଳା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଧାନ, ଦୀପ, ଭୋଜନ, ପନ, ଦାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ, ନାଗମାନେ ଅମୃତ ପାଇଁ ଶିପ୍ରା ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—'ଚନ୍ଦ୍ରଶିର, ଜଟାଧର, ପରମାତ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିନେତ୍ର, ଜଟାମୁକୁଟଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଚର୍ମଧାରୀ, ପର୍ବତପତି, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର। ଶିକାରୀ, ଭକ୍ତ, ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।' ଏପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ନାଗମାନେ ଶିପ୍ରା ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅମୃତ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଲେ।