ଓଡ଼ିଆ ନାରେଟିଭ୍: ଶିପ୍ରା ନଦୀର ତଟ ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ। ଏଠାରେ କିଟ, ପତଙ୍ଗ ଓ ଶିପ୍ରା ଜଳରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନେକ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିପ୍ରା ତଟରେ ଶରଣ ନେଇଲେ ତାଙ୍କର ପାପ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ମାଧବ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଏଠି ନଦୀରେ ନିମ୍ମଜ୍ଜନ କରନ୍ତି। ଏଠି ରଜା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଅପରାଧର ଶବ ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆଣି ନଦୀରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଏକ ତଳା, କୁଏଁ, ବା ଝିଲି ଏଠି ଅତି ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ତାପୀ ନଦୀ ଦଶଗୁଣା ପୁଣ୍ୟଦାୟି, ଗୋଦା ତାହାଠାରୁ ବେଶି; ଶିପ୍ରା ତେନୁ ଦଶଗୁଣା ଶୁଧ୍ଧ ଓ ପାପନାଶିନୀ। ଦମନାର ଶରୀର ମାଂସ ଶିପ୍ରା ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲା। ଏପରି ଶୁଭ ନଦୀ ଅବନ୍ତୀ ଭୂମିରେ ଅଛି। ଧର୍ମରାଜାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବିଭିନ୍ନ ଦେବଗଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ପୁରାଣରେ ଶିପ୍ରାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଗାୟନ କରାଯାଇଛି। ଦମନାର ମୋକ୍ଷ ଓ ଶିପ୍ରାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ବିଶେଷ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏଉଁ 'ଶିପ୍ରା ମାହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡରେ ହେଇଛି। ପାତାଳ ଲୋକରେ ଅମୃତଭବା ନଦୀ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଛି। ଏଠି ଏକଥା ଘଟିଥିଲା—ରୁଦ୍ର ଦାନ ଚାହିଁ, ଭୁକ୍ତି ନିମିତ୍ତେ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଲୋକରେ ଗଲେ। ସେ 'ଦାନ ଦିଅ' ବୋଲି ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ କହି ଘରେ ଘରେ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରଙ୍ଗିଥିଲା, ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି ଭୁକ୍ତିରେ ପୀଡିତ। ଏଠି ୨୧ ଘଡ଼ି ଅମୃତ ଥିଲା। ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଏଠି ପହଞ୍ଚି ଘଡ଼ି ଅମୃତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଲି କରି ଚାଲିଗଲେ। 'ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଠି ହେଲା? କିଏ ଅମୃତ ହରାଇଲା?'—ସର୍ପମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଏଠି ଏକ ମହାପାପ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ହୋଇଥିଲା। 'କିଏ ରୋଷରେ ଆମଠାରୁ ଅମୃତ ନେଇଗଲା?'—ସର୍ପମାନେ, ସ୍ତ୍ରୀ, ପିଲା ସହିତ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାଙ୍କ କରୁଣା ଦେଖି ଏକ ଦିହୀନ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା—'ଶମ୍ଭୁ ଦାନ ଚାହିଁ, ଭୁକ୍ତିରେ, ଘରେ ଘରେ ଗଲେ। କେହି ଭୋଗବତୀ ନଗରରେ ପିନାକୀକୁ ଦାନ ଦେଲେନି। ତେଣୁ ଅମୃତ ଘଡ଼ିର ଶେଷରେ ହରାଇଗଲା।' ଏଠି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଅଛି—ଶିପ୍ରା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ପୂଜା କରିବା ପରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବାପରି ଅମୃତ ଆପଣମାନେ ପାଇବେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶ ବ୍ୟାସ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖିଲେ। ସ୍ତ୍ରୀ, ପିଲା, ବୃଦ୍ଧମାନେ ଏକଠା ହେଇ କାଳବନ ଯାଇଲେ। ଏଠି ସ everywhere ଫୁଲ ଚାଉଁ ଥିଲା, ଗଛର ଛାୟା ରହିଥିଲା। ମଣିର ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସିଢି ଓ ପଦ୍ମ ତଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା। ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଗୋତ୍ରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାସାଧୁମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଶିପ୍ରାକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ପୂଜନା କରନ୍ତି। ଏଠି କୃପାଳୁ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଏକଠା ରହନ୍ତି। ରାଜା ଋଷିମାନେ ଏଠି ବସି ମୋକ୍ଷର ପଥ ଉପଲବ୍ଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଶିପ୍ରା ନଦୀର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟତା ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନେକ ପାପୀ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି, ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଦେବଗଣ, ଋଷି, ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ପମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ପୂଜା କରନ୍ତି।