ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି । ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ପିତୃପୂଜା, ହବନ, ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ କୃତ୍ୟ କରନ୍ତି । ସଂସାରୀକ ଧୂଳିରେ କ୍ଲାନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶିପ୍ରା ନଦୀର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । କାଶୀରେ ହଜାର ମନ୍ବନ୍ତର ରହିବାର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏଠାରେ ତାହା ମିଳିଥାଏ । କାଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ କଳ୍ପାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଶୁଭ୍ର ନଗରୀ ଅବିଚଳିତ ରହିଥାଏ । ଯେଉଁ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତି ପୁଣ୍ୟବାନ୍ । ଏହି ଶୁଭ ଏବଂ ପାପନାଶିନୀ କଥା ଯେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ମୁଁ ଏହି କଥା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଯେପରି ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ସେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ହେ ନିଷ୍ପାପ । ଶିପ୍ରାର ପବିତ୍ର ଓ ପାପନାଶିନୀ କଥା, ଶୁଭ୍ର ପୋଖରୀ ଓ ଭୂତମୁକ୍ତିଦାୟି ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୟାତୀର୍ଥ, ସଂଗମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଏବଂ ଶନିର ଜନ୍ମର ଶୁଭ କଥା ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । କେବେ, କିଏ, କିପରି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରକାଶ କଲେ, କେବେ ଏହା ମହାକାଳବନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା । ହେ ପ୍ରିୟ, ପୃଥିବୀରେ ଶିପ୍ରା ସମାନ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ । ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ଜ୍ୱର ନାଶକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବରାହ କଳ୍ପରେ ଏହାକୁ ‘ବିଷ୍ଣୁଦେହ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ଶୁଭ ଶିପ୍ରା କଥା ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହିବା ଉଚିତ । ମହାଦେବ ସର୍ବଦା ଶୁଭ୍ର ଚିତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହି ସମୟରେ, ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁଥିବା ଶିବ, ଏଉଁଯାଁ ବିକ୍ଷା ମିଳିନଥିବାରୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ । ସେ, ସଂସାରକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଅନେକ ଦିନ ଦରି ଭୁକ୍କ ଓ କ୍ରୋଧରେ, ହାତରେ ଖପର ନେଇ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ । ଏପରି କହି, ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠି ଉପରେ ଅଙ୍ଗୁଳି ରଖିଲେ । ତାହାପରେ, ସେଇ ଅଙ୍ଗୁଳିରୁ ବଡ଼ ରକ୍ତଧାରା ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସେଇ ସମୟରେ, ଏହି ଧାରା ବୈକୁଣ୍ଠରୁ ଏକଠା ହୋଇ ବହୁତ ଦୂରକୁ ବହିଲା । ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଏହିପରି ଏକ ନଦୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରେ । ଏହା ଜ୍ୱର ନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହିପରି ବ୍ୟାସ କହିଛନ୍ତି । ତାପରେ, ଦୈତ୍ୟଙ୍କର ରାଜା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଉପହାସ କରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ବସୁଦେବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଚକ୍ର ଧାରଣ କଲେ । ସେଇ ସମୟରେ, ଦୈତ୍ୟର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ତାଙ୍କର ଦୋଷ କଟିଗଲା, ଦେହରେ ଘାଉ ହେଲା ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟର ହଜାର ହାତ କାଟିଦେଲେ । ସେଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଚଳ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ପହଁଚିଲେ । ତା’ପରେ, ଦୁଇଯଣ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । କୃଷ୍ଣ ତା’ପରେ ହରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶମ୍ଭୁ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନାଶ କରିବାକୁ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । କୃଷ୍ଣ ପୁଣି ଏକ ମୋହନ ଅସ୍ତ୍ର ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ । ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଳସ୍ୟରେ ହେଉଛି ବଡ଼ ବଡ଼ ଉବାସ ଦେଲେ । ତା’ପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହେଶ୍ୱର ଜ୍ୱର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଏହି ଜ୍ୱରର ତିନିଟି ଆଖି, ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ, ଛୋଟ ଦେହ, ତିନିଟି ପାଦ ଓ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ଥିଲା ।