ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ ଯେ, ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମହାନ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ରୋଗ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଓ ଅଚଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ମଧୁର ଅରଣ୍ୟରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତାମହ, ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ । ସେଠି ମରୀଚି, କଶ୍ୟପ, ରୁଦ୍ର, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ୍ତମ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ବ୍ୟାସ, ଏଭଳି ଭାବେ ଆଦିରେ କଳ୍ପର ନିୟମ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଥାଏ । ମହାକାଳବନରେ କଳ୍ପ ର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଭେଦ ବିବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି । ଏଠି ଅନେକ ଯୋଗ ସୂଚନା ରହିଛି । ଏହି ସହର ପୁନଃପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଅଚଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବ୍ୟାସ, ଏହା ପୃଥିବୀରେ "ପ୍ରତିକଳ୍ପ" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ । ଏଠି ଜପ, ହୋମ ଓ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ନିୟତ ଭାବରେ କରାଯାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି । ସଂସାରିକ କ୍ଲେଶ ଓ ଧୂଳିରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଶିପ୍ରା ନଦୀର ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । କାଶୀରେ ଏକ ହଜାର ମନ୍ବନ୍ତର ଧାରଣ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏଠି ମିଳିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପ ଓ ଚକ୍ରର ଶେଷରେ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସହର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଥାଏ । ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକ ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ । ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଶୁଭ ଗଳ୍ପ ପ୍ରତିକଳ୍ପରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଯେପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେପରି ମୁଁ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରିଛି, ହେ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ବ୍ୟାସ । ଶିପ୍ରା ନଦୀର ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶକ ଗଳ୍ପ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛି । ଶୁଭ୍ର ତାଳାବ, ଭୂତ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୟା ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି । ସଙ୍ଗମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଶନିଙ୍କ ଜନ୍ମର ଶୁଭ ଗଳ୍ପ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । କେଉଁଠି, କେଉଁଠି ଓ କେଉଁ ସମୟରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଏହା କଥାଯାଇଛି । କେଉଁ ସମୟରେ ଏହା ମହାକାଳବନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହି ବିଷୟ ଉପସ୍ଥାପିତ । ପୃଥିବୀରେ ଶିପ୍ରା ସମ ଦ୍ୱିତୀୟ ନଦୀ ନାହିଁ । ଶିପ୍ରା ନଦୀ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଓ ଦେବଲୋକରେ ଜ୍ୱର ନାଶକ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ବରାହ କଳ୍ପରେ ଏହାକୁ "ବିଷ୍ଣୁଦେହ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଶିପ୍ରା ନଦୀର ଶୁଭ ଗଳ୍ପ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କୁହିବାଉଚିତ । ମହାଦେବ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିରାଜିତ । ସେ, ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁ ଏବେ ମିଳିନଥିବାବେଳେ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ । ସେ, ସଂସାରକୁ ଅବହେଳା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଅନେକ ଦିନ ଭୁକ୍ତ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ଖପର ନେଇ, ପୁନଃପୁନି କହିଲେ— ଏହିପରି କହି, ତାଙ୍କ ହାତ ଉଠାଇ, ତାଲିରେ ତାଙ୍କ ତରଜନୀ ରଖିଲେ । ସେଇ ତରଜନୀରୁ ବଡ଼ ରକ୍ତଧାରା ବହିବାକୁ ଲାଗିଲା । ସେ ସମୟରେ, ସେଠାରୁ ଏହି ଧାରା ବେଗରେ ବାହାରିଲା । ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଏକ ଏପରି ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକ କୁ ପବିତ୍ର କରେ । ଏହି ନଦୀ ଜ୍ୱର ନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି କଥା ବ୍ୟାସ କହିଛନ୍ତି । ଦେତ୍ୟମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ, ବସୁଦେବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ତାଙ୍କ ଦୋଷ କଟିଗଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହ ଘାଉ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା ।