ଏହିବେଳେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁକିଛି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି, ହେ ତପସ୍ୟାର ଧନ! ମାରୀଚଙ୍କ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଓ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ତୁମ ଉତ୍ତରପୁରୁଷର ଗୋତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିରତ ରହିବ। ତୁମର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଅଦିତି ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ଏହି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତୁମର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ଜନ୍ମ ନେବେ। ଏବଂ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ନିର୍ମଳ ପ୍ରଜାପତି ହେବ। ଦେବୀ ଏପରି କହି ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ କଶ୍ୟପ, ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ସେଠି ଶରଣ ନେଲେ। ମାରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେଠି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହାକାଳ ବନରେ ନନ୍ଦନା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ସଦା ମହାକାଳ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେଠାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ବିନ୍ଦୁ ସରୋବରକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନସ ସରୋବର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ମିଳିଛି। ଏହା ମୁକ୍ତାମାଳା ଓ ମଣିମାଳାର ରୂପରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଏକତା ଦ୍ୱାରା ମାନବମାନେ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ସହିତ ମିଶିଆସିଛନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତେ ଅମରମାନେ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଏଠାର ମହିଳାମାନେ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ପରି ଯୁବତୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳି। ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଏଠି ଅମରମାନଙ୍କ ଶିବିର ଅଛି; ଏଭଳି ଭାବରେ ଅମରାବତୀର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା କରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶିବନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହିପରି ଅମରାବତୀର ବିବରଣୀ ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ଅବନ୍ତୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟର ୪୬ତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡ, ଶ୍ରୀ ଷ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏସବୁ ପରେ, ବିଶାଳା ନାମକ ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପୂଜିତ। ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ତୁମକୁ କହିବି। ସେଇ ସମୟରେ ଦେବତା, ଉମା ସହିତ ଏକାକୀ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠି ଦଶ ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା, ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ କଳ୍ପର ଅବତାର ଓ ଚଉରାଶି ଟି ଲିଙ୍ଗର ରୂପ ଏଠି ଅଛି। ପିତୃମାନେ, ଲୋକପାଳମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ଅନେକ କିନ୍ନର, ଦେବଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଏହିଁପରି ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏଠି ଦେବଦେବ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ଉପସ୍ଥାପନା କଲେ— "ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକମାନେ, ତୁମ୍ଭ ପ୍ରଶଂସାରେ ଲୀନ ଓ ଧ୍ୟାନରତ। ବାୟୁ, ବର୍ଷା ଓ ତାପରେ କ୍ଷୁଦ୍ରିତ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏମିତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବାସସ୍ଥାନ ଦିଅ। ଏହି ମୋ ଇଚ୍ଛା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଏକ ମନୋହର ନଗର ନିର୍ମିତ ହେଉ। ଏହା ବିଶାଳ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ। ଦିବ୍ୟ ଚେତନା ଓ ଦିବ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ବଜାର, ଗୋପୁର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଚଉକ ରହିବ।" ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବବାଣୀ ଏଵଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା।