ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏହି ମହାସୁର ତ୍ରିପୁର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଅପମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇଯାଇଛି। ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ତିନିଟି ବିଶାଳ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରି, ଏବେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଉଠୁଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଋଷିମୁନିଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଓ ତାପସୀମାନଙ୍କର ନିବାସ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗରାଜ୍ୟ ହାରାଇ, ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତ୍ରିପୁର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ସାଧାରଣ ମାନବ ଭଳି ଭୂମିରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଅସୁରଙ୍କ ନାଶ ଉପାୟ ଭାବିବା ଦରକାର।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ଦୃଢ଼ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ଶିବ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତ୍ରିପୁର ଉପରେ ବିଜୟ ମିଳିବା ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବି। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ବିଜୟ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କର।" ଏହି ପରେ ଶିବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତ୍ରିପୁର ନାଶ ପାଇଁ, ନୃସିଂହ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ ଶିବ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ମହାବଳି, ପଶୁ, ଫୁଲ, ଜଳ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ସେ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଭବସାଗର ତାରିଣୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେ ରକ୍ତ ଓ ମଜ୍ଜାରେ ମଦମତ୍ତ, ରକ୍ତ ଦନ୍ତିନୀ ରକ୍ତା ଦେବୀଙ୍କୁ, କଳାବର୍ଣ୍ଣୀ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀଙ୍କୁ, ଯାକ୍ଷମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କଲେ। ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଶିବଙ୍କୁ, ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀ କୃପାମୟୀ ମୁଖେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଲ, ଯାହା ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ, ମୁଁ ଦେଉଛି। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତ୍ରିପୁର ମହାସୁର, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ, ନାଶ କରିଦେବି। ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଅସୁର ନାଶକ ପରମ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇଛି।" ଏହିପରି ଦେଖି, ଶିବ ଭଗବାନ ମହାପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, ଦୃତ ଭାବରେ ତ୍ରିପୁର ନାଶ ପାଇଁ ତାହା ଉଠାଇଲେ। ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଶିବ ଚାଲିଗଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ପଛପଛ ଚାଲିଲେ। ତାପରେ ଶିବ ତାଙ୍କର ମାୟାବୀ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁର ଅସୁରଙ୍କୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଦେବଗଣ ଶିବଙ୍କୁ ବିଜୟାଶୀଷ୍ ଦେଲେ। ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବ ଗୃହରେ ବିଜୟ ଧ୍ୱନି ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞ, ଉତ୍ସବ ଓ ଦାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତ୍ରିପୁର ଅସୁର ବିନାଶ ପାଇଁ ତିନି ଲୋକରେ ଶିବଙ୍କ ଯଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଏହିଠାରେ ଅବନ୍ତି ବା ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ନଗର, ପାପ ନାଶକ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା। ହେ ବ୍ୟାସ, ଆଜିଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦେହରେ କୌଣସି ପାପ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ ନାହିଁ। ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଶିବଙ୍କୁ, ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ କୁବେରଙ୍କୁ, ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ, ଏବଂ ସୁଖ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି-କୋଟି ବର୍ଷ ଅବଧି ଏଠାରେ ରହନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଯିଏ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ତାଙ୍କୁ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏବେ, ବ୍ୟାସ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟମୟ କଥା ଆଉ ଶୁଣ। କେତେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମଣି ହରାଇଯାଇଥିଲା। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କଲେ। କଚ୍ଛପ ଭାଗକୁ ଆଧାର କରି, ସେମାନେ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଉତ୍କଳନ କଲେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେବାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।