ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେଥିରୁ ଉପଜୁଥିବା କଷ୍ଟ ତୁମମାନେ ଅନୁଭବ କର ଥିଲ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ପୃଥିବୀରେ ଯାଇ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ମହାନ ବାଣୀ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା, ଦେବମାନେ ଏହା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ ପୁନଃ ଫେରିଲେ। ସେହି ଅରଣ୍ୟ ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ମୁନି, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଥିଲା। ସେଠାରେ କେହି ଦରିଦ୍ର, ମୂଢ଼, ମୂର୍ଖ, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ନଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଦାନଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ଧର୍ମିକ ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ। ପୁରୁଷମାନେ ଓ ଏହିପରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ରହୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଭଜୁଥିଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ନଗରୀକୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଅତି ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଲେ। ଏହି ନଗରୀ ସଦା ଧର୍ମିକମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳର ଗୁଣ ଏଠାରେ ଅଛି। ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଲାଭ କରି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଲୋକକୁ ପୁନଃ ଫେରିଗଲେ। ଯେଉଁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକେ ଏହି ନଗରୀରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଦାବଧି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ଏହି ନଗରୀକୁ ଅବନ୍ତୀ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦେବମାନେ ପୁନି ତାଙ୍କର ପରମ ଲୋକକୁ ଗଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଶୁଭ, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ କଥାକୁ ପଢ଼ିବେ, ସେଉଁଠାରେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଯେଉଁପୁରୁଷଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେ ପୁଅ ପାଉଥିବେ; ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନୀ ହୁଏ। ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଲୋକେ ଶିବ ଲୋକରେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚରିତ୍ର କହିବି, ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ତ୍ରିପୁର ନାମକ ମହାଦାନବ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଗୋଷ୍ଠୀର ନାୟକ ଥିଲେ। ତିନି ବର୍ଷାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ବର୍ଷାରେ ମେଘର ଉତ୍ପାତ ସହିଥିଲେ। ପତିତ ପତ୍ର ଖାଇ, ପାଣି ପିଇ, ବାୟୁ ସେବନ କରି, ନିରାଳମ୍ବ ରହୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ହଜାର ବର୍ଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଵର ଚାହୁଁଛ, ଚୟନ କର।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ତ୍ରିପୁର ଦାନବ କହିଲେ—"ଦେବ, ଦେବତା, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ..." ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ହଠାତ୍ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାହା ପରେ, ଏହି ମହାଦାନବ ଦେବମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିପୁଳ ହତ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ତ୍ରିପୁର ଓ ଅନ୍ୟ ଚଳନ୍ତି ନଗରଗୁଡିକୁ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା, ସେଠି ବସାଇଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ଦୁଷିତ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ କେବେ ଯଜ୍ଞ, ସୋମପାନ ହେଉନାହିଁ; 'ସ୍ୱାହା', 'ସ୍ୱଧା', 'ଵଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ ନଥିଲା। ଦେବମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଦେଉଳ ନଥିଲା, ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ହେଉନାହିଁ। ଭଲ ଆଚରଣ ଥିଲାନାହିଁ, ମାନବତା ପ୍ରତି କୌଣସି ଦୟା, ଆଦର ଥିଲାନାହିଁ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ବ୍ୟାସ, ସେହି ନଗରୀରେ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏହି ଦାନବ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ପ୍ରାୟ ନଶ୍ଟ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ, ତାଙ୍କର କଷ୍ଟର କାରଣ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅବନ୍ତୀ ନଗରୀ ଅଛି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ଯାହାକୁ ଗୌରବ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ରୁଦ୍ର ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଅର୍ପଣ କରିଲେ।