ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି—ଯେଉଁ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଶତମ ବ୍ୟତୀପାତ ଦିନରେ ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ବସି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ କରାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏକ ମାସ ଧରି ପ୍ରତିଦିନ ପୋଖରୀ ପାଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାର-ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦେହ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ମହେଶ୍ୱର ତିନି ଶିର ଥିବା ତ୍ରିଶୂଳରେ ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ। ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ଲିଙ୍ଗ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୋଇଯାଏ, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ଭୂତ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୁଏ ନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶଂଖଧାରୀ ଦେବ ଭାବରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅବିନାଶୀ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ଦେବ ଷ୍ଟୂଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଏବଂ ତଥାପି ସମସ୍ତ ନୁହେଁ। ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିଶୂଳ ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୁମ୍ଭ କଲା, ସେତେବେଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଦୂଷ୍ୟିତ ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତ୍ରିଶୂଳ ଭୋଗବତୀ ନଦୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା—"ତୁମେ କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛ?" ତ୍ରିଶୂଳ ଉତ୍ତର ଦେଲା, "ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ। ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୁମ୍ଭ କରି, ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଭୋଗବତୀ ଜଳରେ ଆସିଛି।" ତ୍ରିଶୂଳଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅନେକ ମୁହଁ ଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ସେମାନେ ଶୂଳେଶ୍ୱର, ହାଟକପୁରୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ନାନା ପ୍ରଶଂସା ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଲେ। ତ୍ରିଶୂଳର ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସେ ବାହାରିଲେ, ତେଣୁ ସେଠି ସେ'ଁକୁ ଶୂଳେଶ୍ୱର ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ସେଠି, ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଦାନବରାଜା ଅନ୍ଧକା କମ୍ପିତ ହେଲେ। ଅଷ୍ଟମୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ଶନିବାର ଦିନେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଶିବଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଶୂଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧର ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ତ୍ରିଶୂଳ ଅନ୍ଧକାଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୁମ୍ଭ କରି, ଭୋଗବତୀ ଯାଏଁ ପହଞ୍ଚିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶତାଧିକ ଦାନବ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଇ, ଶତୃମନ୍ଦଳ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ମହାପ୍ରତାପ ଦେଖାଇଲେ। ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଶୁଣି, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ଭୟପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଅପରାଜେୟ, ତେଣୁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ୱେତ ହଂସ ଉପରେ ଅସୀମ ଶୁଭାସନ୍ନ ବିରାଜିତ ହେଲେ। କୁମାର ଦେବୀ କୌମାରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୟୂର ତାଙ୍କର ଭୂଷିତ ବାହନ। ପୁନିଥରେ, କୁମାର ଦେବୀ କୌମାରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ବାହନ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ। ସେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦେହ ଚୁର୍ମ୍ମାର କରନ୍ତି, ଗଦା ଏବଂ ମୁଷଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସିଂହଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଚର୍ମ, ଅସ୍ଥି, ଓ କେଶ ଦେହରେ ଚମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ବଟବୃକ୍ଷ ପାଖରେ, ପୂର୍ବରୁ ଜଗତ୍ ମାତୃମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ, ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେଠି ମାତୃମାନେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି, ମହାମୁନି, ଦେବତା ମଧ୍ୟ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଲେ। ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ସିଂହ ପରି ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତି।