ପାହାଡ଼ର ରାଜା ହିମାବତ୍ ନିଜ ଅତିଥି ଶିବଙ୍କୁ ହସ୍ତପାଦ ପରିଷ୍କାର ପାଇଁ ପାଣି ଦେଲେ, ଏବଂ ଉପଵେଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଆସନ ଦେଲେ। ପରେ, ହିମାବତ୍ ଯେତେବେଳେ ‘ଦାନ କରିଛି’ ବୋଲି କହିଲେ, ବିବାହ ତାରିଖ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଲା। ସମସ୍ତେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହିମାବତ୍ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଶିବାଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି।” ଏହା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଶଂଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନି ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମରମଣ୍ଡଳ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଶିବ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଭୟଭୀତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ଅଗ୍ନି ବହୁତ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ଶୁକ୍ରକୁ ନିଜ ମୁଁହରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ପରେ ଏହାକୁ ତାଳିଦେଲେ, ଯାହା ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲା। ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଛଅ ଜଣୀ ପତ୍ନୀ ଜହ୍ନବୀରେ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଏହାକୁ ଅଗ୍ନି ବୋଲି ଭାବି ଏଠାରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହିଭଳି ତପଃଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଏକ ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ନିତମ୍ଭ ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି ଋଷିମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ସମସ୍ତ ନାରୀ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ଛଅ ଜଣୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଧଳା ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଚଲିଗଲେ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ଦିନ ଉପସ୍ଥିତି ଘଟିଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ଛଅ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବାରଟି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଧଳା ଓ ତାମ୍ର ରୂପ ତିନି ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କଲା। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ନିୟମାନୁସାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଗୌରୀ ତାଙ୍କୁ ମୟୂର ଯାନ ହିସାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। କୃତ୍ତିକାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରଭଳ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଇ ଲାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ଦେବସେନା ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ସେ ଗଙ୍ଗେୟ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଗୁହ, ସ୍କନ୍ଦ, ଉମାପୁତ୍ର, କୁମାର, ଶକ୍ତିଧର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି ମହାସେନ, ଦାନବ ନାଶକ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ, ଶୋଭା ବଢ଼ାଯିବା ଓ ଜଟା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିଲା। ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ, କହିଲେ, “ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।” ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଶିବ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପରିଚାରିକାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ନାମ ଦେଲେ। ବଟ ଫଳ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାମାନେ ‘ବଟୁକାମାତା’ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଯେଉଁଠି ଶିବ ଲୀଳାରେ ପୌଳ ଭକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଯେଉଁମାନେ ମିଳିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଗଲା। ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଶୁଭ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ନାଶ କରେ। ମହାସେନ, ଶିକ୍ତି ଧାରୀ ଏବଂ ଦେବସେନାପତି, ଶସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ନାଶ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଭ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ମହାସେନ ଦାନବପତିଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ଭୋଗବତୀ ନଦୀକୁ ଶିକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭେଦିଦେଲେ। ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଥ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ କୋଟିତୀର୍ଥକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ। ଯିଏ କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରେ ଓ କୋଟିଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ତିନି ଲୋକରେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏଠାରେ ଯିଏ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟବାନ୍ ହୁଏ।