ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଦୃଢତା ଦେଖି, ଶିବ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କର କମଳା ଶରୀର, କଞ୍ଚୁକ ଦେହ ଓ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ଶିବ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଓ ଯୁବତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି? ପାର୍ବତୀ ମଧୁର ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ଓ ବିଚାର କରି, ହର ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପାର୍ବତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶିବଙ୍କ ତୃତୀୟ ନୟନ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରକାଶ କଲା, ତିନି ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ କରାଇଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭବାନୀ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ, ମୁହଁ ନମାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ବୋଲି ଶିବ କହିଲେ। ଏହିପରି କଥା କହି, ଦେବ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ ଏବଂ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହା ପରେ, ପରମେଶ୍ୱର ପାହାଡ଼ରାଜଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେଂକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସମସ୍ତେ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହ ଏକଠା ଯୋଜନା କଲେ। ହିମାବତ୍ ରାଜା ହାତପାଏ ପାଣି ଦେଇ, ପଦାସନ ଦେଇ ଅତିଥି ଆଦର କଲେ। ହିମାବତ୍ 'ଦିଆଯାଇଛି' ବୋଲି କହିବା ପରେ ବିବାହ ତାରିଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା। ସମସ୍ତେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହିମାବତ୍ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।" ଏହା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କଲେ। ଶଂଖ ଓ ଡ଼଼ମ୍ରୁ ଧ୍ୱନି ସହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମରମାନେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧିରେ ବିବାହ କରି, ଶିବ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଭୟଭୀତ ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। ଅଗ୍ନି ଲଜ୍ଜାବଧିରେ ଶିବଙ୍କ ଶୁକ୍ରକୁ ନିଜ ମୁଁହରେ ଧରିଲେ। ଏହି ଶୁକ୍ର, ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ବାହାର କରାଯାଇ, ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ଛଅ ଜଣୀ ଉପପତ୍ନୀ ଜାହ୍ନବୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ଭାବି ସେମାନେ ନିଜେ ଚାହିଁ, ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେଠାରେ ଛଅ ମୁଁହ ଥିବା ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ନିତମ୍ଭ ମାଧ୍ୟମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଋଷିମାନେ ଭୟ କରୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପପତ୍ନୀ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଶିଶୁ ଛଅ ମାଆଁ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଶ୍ୱେତପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ତାଙ୍କ ଅବତାର ହେଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନେ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସିଦ୍ଧ ହେଇ, ଛଅ ମୁଁହ, ବାରଟି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିଶୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଧଳା ଓ ରକ୍ତିମ ତେଜରେ ତିନି ଲୋକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ନିୟମାନୁସାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ କଲେ। ପରେ ଗୌରୀ ତାଙ୍କୁ ମୟୂର ଯାନ ଦେଲେ। କୃତ୍ତିକାମାନେ ଏବଂ ଶୂଳ ଧାରଣ କରି ଏହି ଶିଶୁକୁ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ପାଇବା ଆଶାରେ ଲାଲନା କଲେ। ଦେବସେନା ତାଙ୍କୁ ଶୂଳ ଦେଇ, ଅଭିଷିକ୍ତ କରି, ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗେୟ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଗୁହ, ସ୍କନ୍ଦ, ଉମାପୁତ୍ର, କୁମାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଳ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ। ଏଭଳି ମହାସେନ ଦାନବନାଶକ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇ, ଚୂଡ଼ା ଗଠନ କରାଯାଇ, ଶସ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇ, ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଦେବସେନାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ—"ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମତି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର।" ଏଇପରି ଦେବସେନାର ଅନେକ ଗଣ ଉତ୍ସବ ମନାଇଲେ। ଶଙ୍କର ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ନାମ ଦେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ବଟଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ 'ବଟୁମାତା' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ।