ପୂର୍ବ ଦିଗର ବଧୁ ଭାବରେ ରାଜନ୍ୟ ରୂପରେ ଚମକୁଥିବା କଣ ଶୂଣ୍ଡର ଭୂଷଣ, ମନ୍ଦାକିନୀର ପ୍ରିୟ ନାଥ, ଏହି ଜଗତର ଦୀପ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବନ୍ଦନା କରାଯାଏ। ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକା ଆମେ ବ୍ରହ୍ମା, ସତ୍ୟ, ଶୁଭ, ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ଆକାଶର ନାଥ, ଋଷିମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର। ମୁଁ ଆଜି ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ପଦ୍ମକୁଡ଼ି ଭଳି ହାତ ଯୋଡି ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି। ସାବିତ୍ରୀକୁ ନମସ୍କାର, ଯେଉଁଥି ଏହି ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ବିନାଶର କାରଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ, “ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରି ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି—ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି। ମୋ ଦର୍ଶନ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନଥାଏ।” ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ, “ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ଆଶୀର୍ବାଦ। ଏବଂ ଯେଉଁ ମାନବ ଦିନେ ଦିନେ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ, ନମନ କରିବେ—ତାଙ୍କର ମନର ଇଛା ଅବଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ମୁଁ ଦେଉଛି।” ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଶୁଭ କଥା କହିଲେ, “ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି, ମାନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ରଚିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ—” ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ, “ନାରାୟଣ, କଂଚ ରଖି ସାବଧାନ ଭାବେ ତାହା ଉଡ଼ାଇଲେ। ଦିନକୁ ଉଜାଗର କରୁଥିବା, ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳାର ଅଧିକାରୀ, ଅଗ୍ନିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାଳୁ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଧ୍ଧ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ରେଖାରେ ଶୋଭିତ, ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ତୀବ୍ର ଚମକର ଅଧିକାରୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ଗଭୀର ଜଳର ଅଧିକାରୀ, ଚମକର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧନ, ବିଶ୍ୱକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା, ଜଗତର ଉତ୍ସ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୁଧ୍ଧ, ଚମକୁଥିବା, ବାୟୁର ଉପରେ ଚଳିଥିବାଙ୍କର ନାଥ, ଘର ଓ ଘର ତିଆରି କରିବା, ହଂସ, ହରିତ ଘୋଡ଼ାର ଅଧିକାରୀ, ହୋମର ଭୋକ୍ତା, ସମସ୍ତ ସତ୍ତାରେ ସମ୍ମାନିତ, ତିନି କାଳର ସାର, ତିନି ଜଗତର ଭୂଷଣ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଚାରି ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, କାଳ, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି, ସମୟ, କାଳର ଚକ୍ର, ଯଜ୍ଞର ପ୍ରିୟ, ଗଠନ କରିବା, ବିସ୍ତାର କରିବା, ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ—ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ। ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ଦିବ୍ୟ ଅଷ୍ଟ ଶତ ନାମର ସଂଗ୍ରହ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବିପଦ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଜଗାରେ ତାଙ୍କର ପଥ ଶୁଭ। ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଚମକ, ପ୍ରଜ୍ଞା, ମହା ଲାଭ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କେଶବଙ୍କର ମୁହଁ, ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଦେଖିଲେ; କେଶବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ରେଣୁ ତୀର୍ଥ କୁହାଯାଏ। ଏହିପରି ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡର ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ, ଏକାତ୍ରିଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ, କେଶବ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ସ୍ଥାନରେ, ଶିବା ଏକ ଦିନ ଶୁଭ ଜଟା ରୂପେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏଠି, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ତାରକ ଦାନବକୁ ବଧ କରି ପରେ, ସ୍କନ୍ଦ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ, ପୁରାତନ କାଳରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନେ ଦାନବଙ୍କଠାରେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏଠି, ଦେବତାଙ୍କର ରାଜା ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାପରେ, ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶକ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉଭା ହେଲେ। “ଉଚ୍ଚତମ ଦେବତା, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମହା ସେନାପତି ଦିଅ। ସେନାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରିବା ମହାସେନାକୁ ଦିଅ।” ଏପରି କହି, ହରା, ସମସ୍ତ ଜୀବ ମାନଙ୍କର ନାଥ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିମଗ୍ନ ହେଲେ।