ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୟାଭାବରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଏକା ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିଲେ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପୂଜା ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ପାରିଜାତ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା; ଏହି ଦୟାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ।” ଏହିପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତଡ଼ିତ୍ବେଗରେ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଜାପତି, ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶତବର୍ଷ ଧରି ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଭକ୍ତିରେ ସେ ଆମକୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ—ଏହି କଥା ଜାଣ, ବାସବ। ତାପରେ ଶକ୍ର, ମନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଏକ ବର ଚାହିଲେ—“ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ—ଏହି ବର ମୁଁ ଚାହେଁ।” ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି, ସେମାନେ ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ, ହେ ପାର୍ଥ, ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ଧରି ଗାଢ଼ ଲାଲ ଶତଦଳ କମଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ହେଲା। ନୀଳ କମଳ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂଜା ହେଲା। ଲାଲ ଶୁଭ କମଳ ଓ ରକ୍ତ କୁମୁଦ ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ। ଯଦି ଏହି ଦୁଇ ନଥାନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ହୋଇଯିବ। ଏହି ବର ମୋତେ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ ବୋଲି ଶଙ୍କର କହିଲେ। “ଏହାଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅ, ହେ ବୀର, ଏବଂ କୁଶସ୍ଥଳୀରେ ସ୍ଥାପନ କର। ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ସ୍ଥାପିତ ହେବ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେବ; ତାପରେ ଆଷାଢ଼ୀ ଓ କୌମୁଦୀ ମାସରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଶୁଭ ହେବ। ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିବି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ। ମେଘମାଳା ଯେବେ ଉଠିବ, ମୁଁ ଏଠିରେ ବୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ କରିବି।” ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ୟାସ, ବାସବ ଏହି ଦୁଇ ମୂର୍ତ୍ତି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହାପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ନାରଦ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବା ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“କୃଷ୍ଣ, କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ଆସ।” ଏହାପରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିମାନେ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। ସେ ଆକାଶରୁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। “ମୋ ଜନ୍ମ ଫଳବତ୍ତା ହୋଇଛି, ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ ଅର୍ଜୁନ”—ଏହିପରି କହି, ବ୍ୟାସ, ସେ ଦୁଇଁଜଣ କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ଗଲେ। “ଅର୍ଜୁନ, ତୁମେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଅ ଏବଂ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କର। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତରକୁ ଯାଇ ନଦୀତୀରେ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବି।” ପୂର୍ବକୁ ଯାଇ, ପାର୍ଥ ଏକ ଶୁଭ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। “ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବି, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି।” ସେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସେଇ ଅସହ୍ୟ ତେଜ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ସେ ତେଜ ବହୁତିକି ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଗୋପାଳକ, ଦୟାଳୁ ଓ ମନୋହର ରୂପ ଧାରଣ କର, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ। ମାନବମାନେ ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ।” ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ଅଭୟମୁଦ୍ରା ଦେଇ, ସେ ଭୟ ଦୂର କଲେ। ତେଜଉମାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ନିଜ ତେଜ ବିକାଶିତ ହେଲା।