ମହାଦେବ ଏଠାରେ ରହି, ପୁନି ସେହି ସହରୀକୁ ଦେଖିଲେ। ଏଠି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ "ପଟ୍ଟନେଶ୍ୱର" ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ହେ ବ୍ୟାସ, ଏଠି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶ୍ୱେତହଂସ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥରେ ବସି ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ "ଦୁର୍ଧର୍ଷ" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଆଦି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନଦୀତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହିଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି ବୋଲି ଖ୍ୟାତି ରହିଛି। ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ରବିବାର ଦିନରେ, ଶିପ୍ରା ନଦୀର ତଟରେ ବିରାଜିତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପୂର୍ବଜ ଓ ମାତୃବୃନ୍ଦକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଶିବଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷୟ ରହିଥାଏ। ପୁରାତନ କାଳରେ, ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଗୌତମଙ୍କ ଶାପରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଇଥିଲେ। ସେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ସେ ଏଠି ହଜାର ଟିଏ ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହିକାରଣରୁ ସେ "ଗୋପତି" ବୋଲି ଖ୍ୟାତ। ଏଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଗଙ୍ଗାତଟରେ ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରୁ ଦେବ ରଥରେ ବସି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ, ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଲାଭ କରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ଯଦି କେହି ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ଦାନ କରି ଏଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ନିୟମରେ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଯେପରି ଏକ ସର୍ପ ତାହାର ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ। ଏଠିରେ କୁଆଁର ଜଳ ପାନ କଲେ ଅପୂର୍ବ ଶୁଭ ଲାଭ ହୁଏ। ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବଲୋକରେ ବାସ କରେ। ସେ ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ବି ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠାରେ ମଣିଷ କେବେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜେଷ୍ଠ ବିନାୟକଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଭୋଜନ ଓ ମିଠା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା; ଏହାର ଫଳ ଏବେ ଶୁଣ। ତରୁଣ ନଦୀ ତଟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କାମୋଦକା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ମଣିଷ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ। ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରୟାଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ମଣିଷ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନର-ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ କହିବି। ଦିବ୍ୟ ନର ଓ ନାରାୟଣ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ରହି, ଶୋଭାମୟ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କଂସ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଠାରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ପାଇଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅର୍ଜୁନ ହିରଣ୍ୟପୁରର ଭୟଙ୍କର ନିଭାତକବଚ ଦାନବମାନେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତାକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସେମାନେଠାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଏକ ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କଲେ। ଏହି ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ପରମ ଆଶୀଷ ଆଛି, ତାହା ଚୟନ କର।