ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପ୍ରାଣପଣେ ଯୋଗର ମହାମାୟା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଏହି ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ଯୋଗର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ। ଏଠିରେ ଯିଏ ଶଂଖାବର୍ତ୍ତ ତୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ମୁକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକୃତ। ଏହି ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ କହିବି। ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁନେତ୍ର ନାମକ ଜଣେ ଥିଲେ, ମୁଁ ବ୍ୟାସ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହୁଛି। ଯବକୃତଙ୍କ ଶାପର ଫଳରେ, ସୁନେତ୍ରଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସେ ନିଜେ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ସୁନେତ୍ର କିମ୍ପୁନକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି ଧାରା ତୀରକୁ ଗଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୋର ନଦୀ କିପରି ପତିତ ହେଲା? କିମ୍ପରି ମୋର ପାଠ ଅସତ୍ୟ ହେଲା?" ସେଠି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁନଃ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ, ସେ ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ: "ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ନୁହଁ; ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି ଏହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।" ସୁନେତ୍ର ସେଠି ରହିଲେ, ଏବଂ ପୁନଃ ଏହି ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ମହେଶ୍ୱର ଏଠି "ପଟ୍ଟନେଶ୍ୱର" ନାମରେ ପରିଚିତ। ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ହଁସ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଶିବଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର "ଦୁର୍ଧର୍ଷ" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ନଦୀ ତୀରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସପ୍ତମୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କାଳରେ, ରବିବାର ଦିନ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଶିପ୍ରା ତୀରକୁ ଯିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ପୂର୍ବଜ ଓ ମାତୃମାନେ ଉତ୍ଥାନ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିନାଶୀ ରହିଥାଏ। ଏଠି, ପୁରାତନ କାଳରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଗୌତମଙ୍କ ଶାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଇଥିଲେ। ବହୁ ପୁର୍ବେ, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେ "ଗୋପତି" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀରେ, ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଯାଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରିଥାଏ। ଚାହିଁଥିବା ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଫୁଲ, ଖାଦ୍ୟ, ଗନ୍ଧ ଦାନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଇଥାଏ। ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ଶିଳ୍ପରେ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ଏକ ସାପ ତାର ଚମ୍ମା ପରି ତ୍ୟାଗ କରେ। ଏଠି, କୁଆର ଜଳ ପିଇଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଏଠି ଶିବଲୋକରେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବସିଥାଏ। ସେ ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ପାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ମାନବ ନରକକୁ ଯାଇନାହାନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ପୁରାତନ କାଳରେ ବୃଦ୍ଧ ବିନାୟକଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଲଲାମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଏହାର ଫଳ ବ୍ୟାସ, ଏବେ ଶୁଣ। ତାଜା ନଦୀ ତୀରେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କାମୋଦକାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଜଣେ ପୁରୁଷ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ। ଏବଂ ପ୍ରୟାଗରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପୁରୁଷ ପ୍ରୟାଗନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ। ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଦେବତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାନବ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।