ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ଅଶୁଚିତାରେ ବସୁଥିବା ବହିଷ୍କୃତ ଲୋକମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦୀପ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୀପ ଦାନର ଫଳ ସେମାନେ ପାଇଥିଲେ, ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ, ଜଣେ ଜଣେ ଜନାନୀ ଓ ପରିବାର ମିଳିଥିଲେ। ତେବେ ସେମାନେ ତାଜା ଖାଦ୍ୟ ନୁହେଁ, ବିକୃତ, ଅସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଓ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଅଶୁଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦିତ ଭାବରେ ଖାଇଥିଲେ ଓ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଦୀପ ଦାନର ଫଳ ଜାଣି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଶୁଚିତ ଭୂମିରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ରହୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଳୁ ଏହି ପିତୃଲୋକରେ ଏକ ଭୟାନକ ଅବସ୍ଥା ସଦା ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଶ୍ୱର ନାଥ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏଠି ଆମେ ସବୁବେଳେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛୁ। କିନ୍ତୁ, ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ଯେଉଁମାନେ ଏଠି ବସୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଆଲୋକ ନାହିଁ। କୌଣସି ସାଥୀ, ଜଣାନୀ, ସମର୍ଥନ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନାହିଁ। ଏଠି ୨୮ଟି ଭୟାନକ ନରକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିପରି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ଏଠି ଖୁସି ମିଳିପାରିବେ?" ତାପରେ, ଦାମୋଦର ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଏକ ମଧୁର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଯାହା ଚାହିଦାର ଫଳ ଦେଇଥିଲା। ସେ କହିଲେ, "ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ମୋ ଏହି କଥା ଶୁଣ। ଅବନ୍ତିରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଗମ୍ଭୀର ପାପକୁ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରେ।" "କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ଯେଉଁଜଣ ନିଜ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏବଂ ସଂୟମରେ କଳା ତିଳ ଏକତ୍ର କରି, ବାମ ପାଖକୁ ହୋଇ ଯମଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିଳ ଅର୍ପଣ କରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭାଇବସ୍ବତ, କାଳ, ଦକ୍ଷ, ମନୁ, ହର, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, କାଳିନ୍ଦୀର ଭାଇଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ତିଳ ଭରା ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯମଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।" "ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯେଉଁଜଣ ବଳିୟସି ଯମଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥାଏ, ସେ ଏଠି ଏକ ରାତି ଅବସ୍ଥାନ କରି, ଆଶାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର ଓ କାଳନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମାସ ଭରି କାର୍ତ୍ତିକରେ ତାଙ୍କର ସମୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାନ୍ହରେ ଅସ୍ତ ହେବା ସମୟରେ, ଦୀପର ବାତି ପୁରୁଷର ଲମ୍ବର ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ବାତିକୁ ଭୂମିରେ ଏକ ହାତର ଲମ୍ବରେ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ହାତର ଲମ୍ବରେ ରଖି, ଏଠି ଆଠଟି ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଜାଯିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହା ଆଲୋକ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ନୂତନ, ନିର୍ମଳ, ଧଳା କିମ୍ବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଚାଲିବ। ଏହି ବସ୍ତ୍ରକୁ ଚାଉଳ ଗୁଡିରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଝରିବା କିମ୍ବା ହଲିବା ନାହିଁ। ଏହି ବସ୍ତ୍ରକୁ ପତ୍ର ଉପରେ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ରଖି, ରୂପ ଓ ଇଛାପୂରଣ ପାଇଁ ସଜାଯିବା ଉଚିତ।" "ଏହାପରେ, ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଲିପି, ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ପୁନଃ ଅନୁଲିପିତ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଶୀତଳ ଜଳ ଆଣି, ଆଠଟି ଚମତ୍କାର ଜଳ ଘଡ଼ି ଭରିବା ଉଚିତ।" "ମଧୁ, ଘିଅ, ଦହି ଓ ଦୁଧ ପୂରଣ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ କୋଣରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଘଡ଼ିଗୁଡିକୁ ଭରିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପିତୃ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ଏହି ଉପାୟରେ ଗୋ, ସୋନା, ଚାନ୍ଦି, ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ, କନ୍ଦ, ଯବ, ଧାନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୁରାଣଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।" ଏହିପରି ଦୀପ ଦାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ, ଦୁଃଖିତ ଆତ୍ମାମାନେ ମୁକ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦାନକାରୀ ଲୋକ ନିଜ ଇଛାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।