ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ବିନା ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଆଲୋକ ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦିନେ, ଦେବତା, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଦୃଷ୍ଟା, ଏବଂ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସମସ୍ତେ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଥିଲେ—“ପ୍ରିୟ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲା? କାହାକୁ ମିଳିଲା, ମହାପ୍ରଭୁ? ତୁମେ କିଛି ଉପାୟ କିମ୍ବା ସାମଗ୍ରୀ ନେଇଛ କି? କେଉଁ ଦିଗରେ କିଛି ଅଛି କି?” ଏହିପରି ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମସ୍ତେ ଏକାପରେ ଏକା ଉପକଥା କହିଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ଗୁହା ଭିତରେ ବସୁଥିବା ଜୀବମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗ୍ରହ ଆଲୋକ ଦେଇନଥିଲେ। ତେଣୁ ସେମାନେ କେଉଁ ଆଲୋକରେ ସମତଳ ଏବଂ ଅସମତଳ ସ୍ଥାନ ଦେଖିପାରିଥିଲେ? କେଉଁ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିତ୍ତର ଶତଶଃ ଆଶା ପୂରଣ କରେ? ସମତଳ ଶଯ୍ୟାରେ, ଜଳ ଭିତରେ, ନାଉରେ, ରୋଗରେ, ଏକ ଉତ୍ତମ ସେବକ, ବିଦେଶରେ ଏକ ମିତ୍ର, ତାପରେ ଛାୟା, ଶୀତରେ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ସଦା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଚିତ୍ତର ଶତଶଃ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା ଦାତା—ଏହିପରି ଦୟାମୟ ଉପକଥା କହିଥିଲେ। ଏଭଳି ବ୍ୟାସ ତୁମେ ଶୁଣ, ସେମାନେ ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଜାଣିଲେନି କେଉଁଠି ସେ ବସିଛନ୍ତି କିମ୍ବା କିଏ କହୁଛି—କେଶବ, ପ୍ରଭୁ। ଏକ ଦାନ, ସଦା ଉଚିତ, ଚିନ୍ତାମଣି ସମାନ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏହି ତଥ୍ୟ ଦ୍ରଢ଼ ଭାବରେ ଶୁଣ। ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଦୀପ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେଲା, ସେଇ ଦୀପର ଆଲୋକ ଅଚଳ, ପବିତ୍ର, ମଧୁର, ସ୍ଥିର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକିଥିଲା—ସେଇ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ। ସମସ୍ତ ନାଗ, ଶେଷ ନାଗ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଦଳ ଦଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେନି। ପାହାଡ, ସାଗର, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନରେ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ପଞ୍ଚ ମୂଳ ଦୁଧ ସହିତ ଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଚାଉଳର ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ସାତ ପ୍ରକାରର ପାନ ଦିଆଯିଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ଏବଂ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ପ୍ରେମରେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ଶୀତତାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଥିଲେ, କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଇଥାଏ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶୀତତା ଦେଇଥାଏ। ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ ତିଆରି କରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପୁନି ପୁନି ଦେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ଆଠଗୁଣା ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଠାରୁ ବେଶି ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଥିଲେ। ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ମୁଁ ଦୟାବଶତାରେ ତୁମକୁ କହିଛି। ଦୀପର ଅଗ୍ନି ନଥିଲେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେବା ନାହିଁ। ଏପରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆମେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣିନାହିଁ।” ଏହି ସହ, ଶିବ-ଭକ୍ତ ଦେବମାନେ ଦୀପ ଜ୍ୱାଳିଲେ। ଦୀପ ଦିଆଯିବା ପରେ ଆନନ୍ଦିତ ମହେଶ୍ଵର ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯିଲେ। ଏପରେ ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଦୀପ ଦାନର ଫଳ ଜାଣି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ଫୁଲ ଏବଂ ଜଳରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ, ଦୀପ ଦାନରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲା। ଏପରେ, ବ୍ୟାସ, ଭୂତମାନେ ଅନ୍ନ ଓ ବାସସ୍ଥାନ ହୀନ ହେଇଗଲେ।