ପ୍ରିୟ ବ୍ୟାସଦେବ, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହ, ଏବଂ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୀପର ଉତ୍ପତ୍ତି କେମିତି ହେଲା, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକ ପାତ କର। ଏକଥା ଆମ୍ଭେ ଜାଣୁଛୁ ଯେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ଵର ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଅନୁରୋଧ କରି, ହେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଶମ୍ଭୁ, ମୋପରି କୃପା କର। ଭବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଯାହା, ସେହି ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ। ଯେପରି ଏକ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଧଳା ପଦ୍ମରେ ବସି ତାହାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଏ, ସେପରି ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେତେବେଳେ କଥା ଶୁଣନ୍ତ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ କହିଲେ, "ତୁମେ ଭବ", ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଧରିଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଲେ ଏବଂ ହସୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଦେବୀ, ଦେବତାମାନେ କହିଥିବା କଥା ମନେପକାଇ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କହିଲେ: "ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁନି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଧାରଣ କରିବି, ସେତେବେଳେ..." ଏହି କଥା କହି, ଦେବୀ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେବୀ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କଥା ମନେପକାଇଲେ। "ମୋ ଦ୍ୱାରା, ହେ ହିମାଳୟ ପୁତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସବୁଠୁ ଶୋଭାମୟ ତୁମେ," — ଏହିପରି କହି, ସେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟ ଓ ଅସ୍ମିତିରେ ଭରିଗଲା। ଲୋକେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖରେ ଆତ୍ମବିସ୍ମୃତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଗଲା, ଆଲୋକ ହରାଇ, ଏକ ଅରଣ୍ୟର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା। କାରଣ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତିନି ଚକ୍ଷୁ — ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି। ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ଭୟାନକ ଏବଂ ଅଗମ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା — କିପରି ଏହି ଅନ୍ଧକାର କଟିବ? କାରଣ, ତାଙ୍କ ବିନା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି କୌଣସି ଆଲୋକ ଦେଉନାହାନ୍ତି। "ହେ ଦେବ! ହେ ଋଷି! ହେ ସିଦ୍ଧ! ହେ ଦୃଷ୍ଟା! ହେ ନିଶାଚର! କେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ, ପ୍ରିୟ? କାହାକୁ ପାଇଲେ, ପ୍ରଭୁ? କିଛି ଖାଦ୍ୟ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ତୁମ ସହିତ ଅଛି କି? କିମ୍ବା କିଛି ଦିଗରେ ଅଛି କି? କେଉଁଠି ବସୁଛ? କିପରି ଜଳ ମିଳେ? କିପରି ମନ ଶାନ୍ତି ମିଳେ?" — ଏପରି ସେମାନେ ଦୟାଭାବରେ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେଉଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ଗହ୍ବରରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସେମାନେ କେବେ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗ୍ରହ ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ତେବେ, ସେମାନେ କେଉଁ ଆଲୋକରେ ସମତଳ ଓ ବିକୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖନ୍ତି? କିଏ ସମ ଚଳନ କରି, ଶତଶ: ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରେ? ସମତଳ ବିଚାନାରେ, ଜଳରେ, ନୌକାରେ, ରୋଗରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ସେବକ; ବିଦେଶରେ ମିତ୍ର; ତାପରେ ଛାୟା; ଶୀତରେ ଧୂମରହିତ ଅଗ୍ନି; ଏବଂ ସବୁବେଳେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶତଶ: ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦାତା — ଏହିପରି କଥା ବ୍ୟାସଦେବ, ସେମାନେ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲେ। ସେମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ, ସେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, କିଏ କହୁଛନ୍ତି — କେଶବ, ପ୍ରଭୁ। ଏକ ଦାନ ଅଛି, ଯାହା ସବୁବେଳେ ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହା ଚିନ୍ତାମଣି ପ୍ରତି ତୁଳ୍ୟ ମନ୍ୟ ହୁଏ। ସେହି ଦାନ ସମସ୍ତେ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ଯିଏ ଉତ୍ତମ ଦୀପ ପ୍ରଦାନ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅନ୍ଧକାର ନଶ୍ୱିନ୍ନ ହେଲା, ସେହି ଦୀପ ଅଚଳ, ପବିତ୍ର, ମଧୁର, ନିର୍ମଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ସଦୃଶ। ଏହି ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଏବଂ ସେଷ ମୁଖ୍ୟ ସାପମାନେ, ଶେଷ ଆଦି ମିଳି, ଏହି ଆଲୋକରେ ଉଠିପାରିଲେ ନାହିଁ।