ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—“ହେ ବ୍ୟାସ, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ଲିଙ୍ଗକୁ ପାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ସୋମନାଥକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେମାନେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଦିନକୁ ଦିନ ସୋମନାଥଙ୍କର ପୂଜା କରି ଅପୂର୍ବ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନରକ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି କିପରି ପାପୀ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ଜୀବମାନେ ପଡ଼ନ୍ତି? କିପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେଠିକୁ ଯାନ୍ତି? ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—“ହେ ବ୍ୟାସ, ଏଠି ଅନେକ ପାତାଳ ନରକ ଥାଏ, ଯାହା ସଦା ଦୁଃଖ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ରୌରବ, ସୂକର, ରୌଦ୍ର, ତାଳ, ବିନଶକ, କୁମ୍ଭୀପାକ, କ୍ରକଚନ, ଦେବ-ଅତିଦାରୁଣ, ଅଧୋମୁଖ, ଅସ୍ଥିଭଙ୍ଗ, ଯନ୍ତ୍ରପୀଡନ—ଏହି ଓ ଏହାପରି ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଅଛି। ଯେଉଁମାନେ ପାପକାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦାରୁଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ନିଜର ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯମଦୂତମାନେ ସେମାନେକୁ ବଡ଼ ଗଛର ଶିଖରରେ ଲଟକେଇ ଦେଉଥିବା ସହ, ତପ୍ତ ଲୋହାର କାଠି ଓ କାଣ୍ଟାର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଜ୍ୱାଳାନ୍ୱିତ ଅଗ୍ନିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମିଛ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ପକ୍ଷପାତ କଥା କହିଥାନ୍ତି, ମଦ୍ୟପାନ କରିଥାନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି, ଚୋରି କରିଥାନ୍ତି, ସୁନା ଦେଇ ସୂଚନା ଦେଇଥାନ୍ତି, ଗର୍ଭ ହନନ କରିଥାନ୍ତି, ଗୁରୁ ହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି, ଗାଈ ହତ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି, ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାନ୍ତି—ସେମାନେ ତପ୍ତ ଲୋହାରେ ପକାଯାନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କୁ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଶିର ନିମ୍ନକୁ ଓ ପାଦ ଉପରକୁ କରି ନେଇଯାଯାଏ। ଯିଏ ମାଲିକଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଉଛି, ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଘଡ଼ାରେ ପକାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପର୍କ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ରକଚନ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯିଏ ଦେବତା, ଦ୍ୱିଜ, ପିତୃମାନେକୁ ଘୃଣା କରେ, ମଣିକୁ ଦୂଷିତ କରେ, ପିତୃ, ଦେବତା, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା ନକରେ, ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କଠାରୁ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେମାନେ ଶିର ଆଗରେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଅକୃତଘ୍ନ, ନିନ୍ଦକ, କ୍ରୂର, ମାପରେ ଧୋଖାଦେଇଥିବା, ଠକିବା, ଲାକ, ମାଂସ, ଶାକ, ତିଳ, ମଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ମଧୁ ଚୋରି କରୁଥିବା, ଗ୍ରାମ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର କର୍ମ, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏହି ମହାନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଅନଧିକୃତ ଭାବେ ପାହାଡ଼ ଅଟକି ଯିଏ ଚାଲିଯାଏ, ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଏ। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର କୃଷ୍ଣସୂତ୍ର ନାମକ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯିଏ ଚଣ୍ଡାଳାନୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ଦୁଇଜଣେ ମିଶି ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଯିଏ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଖାଦ୍ୟରେ ପକାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ପୁଅଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କୁକୁରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଭିତରେ ପକାଯାନ୍ତି। ଏଠି ଦୁଷ୍ଟକର୍ମୀମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଥିବା ସମୟରେ ପକାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ପାପ କରି, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଠାରୁ ଦୂରେ ରହିଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ସ୍ମରଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ। ଯିଏ ଏହିପରି ଶିବସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଇ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥାଏ, ସେ କେବେ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାନାଥଙ୍କ ଆଗରେ ଦୀପ ଦେଉଥିବା ଉଚିତ।