କାଳ ତାଙ୍କ ଭୟାନକ ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସେହି ଦଣ୍ଡକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ, ବିଶେଷକରି ରାମଙ୍କ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି। ସେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାଳ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଣ୍ଡକୁ ଉଠାଇ ନାଶ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ତୁରନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାଙ୍କୁ ବାରଣ କଲେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା କାଳଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜନା ସହିତ କହିଲେ, "ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ।" ବ୍ରହ୍ମା ଆଗକୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ବିରାଜିତ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ତୁମ ପରି କେହି ନାହିଁ। ରାମ, ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଦହନ କରିପାରିବେ? ସେଇଁ ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥାଅ। ଏହିପରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧିଗତ ଭାବେ ବନ୍ଧିତ, କାରଣ ସେ ତୁମ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି।" ଏହି ସମୟରେ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, କହିଲେ, "ତୁମେ ହେଉଛ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଯମକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇଥିଲ। ଏହି ଦୋଷକୁ ମାନ୍ୟ କର, ହେ ବିଶ୍ୱପତି, ହେ ପରମ ପୁରୁଷ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣ କହିଲେ: "ହେ ଧାତୃ, ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦକ୍ଷିଣା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦିଅ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ବୁଝିଗଲେ ଯେ ଯମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଖବର ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯିଏ ଦେହ ବିହୀନ ଥିଲେ, ସେ ଏବେ ଯମ ଲୋକରୁ ଦେହଧାରଣ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ପୁନି କହିଲେ, "ଏହିପରି, ପୁତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କୁ ଦିଅ, ଏହି ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ସେଇ ପୁତ୍ରକୁ ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ସାନ୍ଦୀପନି ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ପୁଅକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ଏପରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଗୁରୁଙ୍କ ହାତରୁ ନେଇ, ପ୍ରଭୁ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସୃଷ୍ଟିପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଅବନ୍ତିର ଅଙ୍କପାଦ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ମହାକାଳ ନଗରରେ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବ, ପରମ ପୁରୁଷ ବିରାଜିତ। କୁଶସ୍ଥଳୀରେ ଯେଉଁମାନେ ପଞ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମହା ଫଳ ମିଳେ। ମୋ ଏଠାକୁ ଆସିବା ଠାରୁ ରାମଙ୍କୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ହୁଏନାହିଁ।" ଏହି କଥା ପରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଖୁସି ହୋଇ ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଚିହ୍ନନ୍ତି, ସେମାନେ ମହା ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ମହାକାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତେଜସ୍ବୀ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।" ପ୍ରଭୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ କାଳଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଚରିଅଟରେ ଚଢ଼ିବେ। ଏଠି ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ, ରୋଗ, ବିପଦ ଆସେନାହିଁ। ସେମାନେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧନା କରନ୍ତି। ଏଠାରୁ ଏହି ଲୋକକୁ ପୁନଃ ଲାଭ କରି, ଶୁଦ୍ଧ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ମିଳେ। ଏଠି ଏକ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି, ଯିଁଁକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ 'ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏହି ଦେବଙ୍କୁ ଦେବ ଓ ଦାନବ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ପୂଜା କରିଥାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଦେବତା କିପରି 'କରଭେଶ' ନାମରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ? ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ସେ ଚିରକାଳ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ପରମ ଆନନ୍ଦରେ। ଖେଳିବା ସମୟରେ ଶିବ ଏକ ଶିଶୁ ହାତୀର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହା ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଗଲେ।