ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ନରକର ଶେଷ ସୀମାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଜୟ ଓ ପରେ ସହଜ ଭାବରେ ଏକ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ । ପାପ ନାଶ ପରେ, ସେହି ସମସ୍ତ ମାନବମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହାପରେ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତରେ ହଜାର ହଜାର ବିମାନରେ ବସି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି । ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହେ ମୁନି, ସମଗ୍ର ନରକ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ଏହାପରେ ଯମଦୂତମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ଏପଥରେ ରଥ ନେଇଯିଓନାହିଁ ।" କାରଣ, ଯେଉଁ ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ, ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଦିଆଯିବା ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମାର୍ଗ ନୁହେଁ । ଏହି କଥା ଶୁଣି ତିନି ଗଭୀର କରୁଣାରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ । ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେବାଳୁ ଦାତା, ଏବଂ ଯମଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ ରୋକିବାଳୁ ମୁଁ ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯମଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ତାପରେ ଯମ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ କହିଲେ, "ସେଠାକୁ ଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ଏଠାକୁ ଆଣ ।" ଯମଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ସହଚର ନାମ ନରନ୍ତକ ଏହି କାମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହେଲେ । ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ପାରାଯାଇନଥିଲା, ନରନ୍ତକ ରୋଷରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ବଳଦେବ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ଯମଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଯୁଦ୍ଧରେ ନରନ୍ତକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିରେ ପରାଜିତ ହେଲେ । ଏହାପରେ, ଯେତେବେଳେ ନରନ୍ତକ ଯମଦୂତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯମଦୂତମାନେ ବିନାଶ ହେବାରୁ ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ତାପରେ ଯମ, କ୍ରୋଧ ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ । ଡ଼ମ୍ରୁ, ତୁରୀ ଓ ଶଙ୍ଖର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା । ଦେବତା, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ, ସେଇ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଆସୁଥିବା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ସହଚରମାନେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବିନା, ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ଦୁଇଜଣେ ସେନା ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରହାର କଲେ । ତାଙ୍କୁ କାମଦେବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏକା ଏକା ହଜାର ଦିଗରେ ସେନାକୁ ଭେଦ କରି ଅଜୟ ଭାବେ ଘୁରିବା ଲାଗିଲେ । ଏଥିରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମୁଖ ସହଚର ବିଧ୍ୱଂସ ଦେଖି, ବିଳାପ କଲେ । ପଞ୍ଚଟି ବାଣରେ କୃଷ୍ଣମାୟାନ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ, ଏବଂ ଆଠଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଆଘାତ କଲେ । ଏହାପରେ, କୃତାନ୍ତ ନିଜ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ବାଣ ଆଘାତରେ ଅଚେତନ ହେଲେ । ସେନାପତିମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଏବେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ପରାଜିତ ହେବା ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିଲେ । ଯୁଗାନ୍ତରେ ଯେପରି ଦହନାଗ୍ନି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥାଏ, ସେଇଭଳି ସେ ଅନ୍ତ କରିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ସେଇ କାଳ, ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ, ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ଯେତେବେଳେ କାଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ତଥା କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଇ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କାଳଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀକୁ କହିଲେ, "ଏହା ଛାଡ଼ିନାହିଁ ।" ସେ କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ବିରାଜ କରୁଛ; ଏହି ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ ଆଉ କିଏ ଅଛି? ତୁମେ ଛଡ଼ି ଆଉ କିଏ, ରାମ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଦଗ୍ଧ କରିପାରିବେ? ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ମାତ୍ର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ, ସେମାନେ ତୁମରେ ନିରାପଦ । ତେଣୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ, ଯିଏ ତୁମର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି ।" ଏହାପରେ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, କହିଲେ, "ତୁମେ ହେଉଛ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ଏକମାତ୍ର ବିଶ୍ୱପତି ଭାବେ ଆସିଥିଲେ । ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ଯମଙ୍କୁ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଅସନେ ବସାଇଥିଲେ ।