ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାରେ, ଏକ ରଥ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତା, ଦାନବ, ଅସୁର କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ କେବେ ଜୟ କରିପାରିବେନି। ଏହି ରଥର ଚାରିଟି ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ର ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ଏହା ଭୟାନକ ଏବଂ ଭୀଷଣ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶିତ, ଏବଂ ଏହାର ଧ୍ୱଜରେ ଚିହ୍ନ ଥିଲା ରାଜା ଗରୁଡଙ୍କର। ଏହି ରଥକୁ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଘୁଞ୍ଚି ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏହି ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯମରାଜଙ୍କ ଲୋକକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁର୍ଧାରୀ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ। ଏହି ଶବ୍ଦ ସୁନି, ନରକରେ ଥିବା ପାପୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନିର୍ବଳ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଲା। ଏହି ବେଳେ ଅସିପତ୍ରବନ ନାମକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳବାରି ପତ୍ର ଥିବା ଅରଣ୍ୟର ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ଏହାର ପତ୍ର ଝଡ଼ିଗଲା। ଭୟଙ୍କର ନରକ ଭୂମିଭାଗ ଭୈରବ, ଅଭୈରବ, କୁମ୍ଭୀପାକ ଓ ଅବାଚିକ ନାମରେ ଯାହା ଜଣାପଡ଼େ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଆସିଲା। ନରକର ସେଇ ଶେଷ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବହୁତ କଷ୍ଟର ସେଇ ବୈତରଣୀ ନଦୀ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏବେ ସହଜ ହୋଇଗଲା, କାରଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଇ ପ୍ରଭୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ଚାରିପାଖରେ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୁନିବର, ସମସ୍ତ ନରକ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ସେନାପତିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ଏହି ପଥରେ ରଥକୁ ନେଉନାହାନ୍ତୁ।" କାରଣ, ଯେଉଁ ଅତି ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ, ଯେଉଁମାନେ କୋଟି-କୋଟି ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ନ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପଥ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ହୃଦୟ କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଉଥିବା ଦାତା, ଏବଂ ଯମ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ ଅଟକାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଅଛି।" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଯମର ଦୂତମାନେ ତ୍ୱରିତ ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ଯମ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ କହିଲେ, "ଯାଅ, ସେଉଁଠି ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଅ, ଧରି ଏଠାକୁ ଆଣ।" ଏପରି ଆଦେଶ ମିଳି, ନରନ୍ତକ ନାମକ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦୂତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କୁ କେହି ଅଟକାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଠିଆ ହେଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ବଳରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଯମର ସେନାପତିମାନେ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ନରନ୍ତକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଯେତେବେଳେ ନରନ୍ତକ ଯମର ସେନାପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଯମ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୂତ ଓ ସେନା ସହିତ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କ ଆଗମନ ସମୟରେ ଢୋଲ, ତୁରୀ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଗୋମୂଖର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। ଦେବତା, ଵିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମଙ୍କୁ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୂତମାନେ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଦଳ ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ସେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ହଜାର ଦୂତମାନେ ଚିରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କାମଦେବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଅଜୟ ହୋଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ସେବକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚିରିଯିବାକୁ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ଏବଂ ବିୟୋଗ ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତିନି, ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣମାୟାନ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଓ ଅଠଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଆହତ କଲେ। ତାଙ୍କ ନିଜ ରଥ ଉଠାଇ, କୃତାନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ସେନାନାୟକମାନେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଗଲା। ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ପରାଜିତ ହେବାର ଖବର ଶୁଣି, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ନିମ୍ନାଗ୍ନି ନିମିତ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ନାଶ ପାଉଥିବା ଭଳି, ସେଉଁପରି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ନାଶର ନିମିତ୍ତ ହେଇଥିଲା।