ସେ ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ସଦସ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ଗୋଟିଏ କପାଳକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏଭଳି ହେଲା, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କପାଳଗୁଡିକର ଶେଷ କେବେ ହେଲା ନାହିଁ। ତାପରେ, ଭକ୍ତିରେ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ମହେଶ୍ୱର ଦେବତା ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। "ଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ଚୟନ କର, ଏକ ଦାନ ଚାହିଁବାକୁ," ବୋଲି ଶିବ ଦୟାକରି କହିଲେ। "ଏ ଚତୁର୍ମୁଖ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି," ଶିବ କହିଲେ। ପରମେଶ୍ୱର ଏହି ଭଗ୍ୟ ଦେଇଥିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ସମ୍ମିଳନୀରେ କହିଲି—"ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ଚୟନ କରିନଥିଲି।" କୁଶସ୍ଥଳୀରେ ଏକ ନଗର ଥିଲା, ଯାହାକୁ "ଉଜ୍ଜୟିନୀ" ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିତି ନାହାଁନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତିଳ, ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ ଓ ମିଠା ପିଠା ଏକସାଥି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ଋଗ୍ବେଦ ଓ ଯଜୁର୍ବେଦକୁ ଦେବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏଭଳି ଭାବରେ ବେଦକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମୋର ପୁର୍ବଜ ଖୁସି ହେବେ। ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ଅଛି, ସେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମଣ୍ଡାକିନୀରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମଣ୍ଡାକିନୀରେ ଦାନ କରିଲେ ଦଶ ମିଳିଅନ ଗୁଣା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଘିଏର ଗାଈ ଓ ମାଘ ମାସରେ ତିଳର ଗାଈ ଦାନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। କଥା, ମନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପାପ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତା—ମଣ୍ଡାକିନୀ ଦର୍ଶନ କରିବା ମାତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ପୃଥିବୀରେ ମଣ୍ଡାକିନୀ ସମାନ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ଯିଏ ମଣ୍ଡାକିନୀରେ ନାହାଁନ୍ତି ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ପୁର୍ବଜଙ୍କୁ ସଦା ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏହି ଟିକିଏ ସତ୍ୟ, ମୁନିଗଣ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର ମଦ ରୂପରେ ମହେଶ୍ୱର ସିଧା ସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅପମାନ କହିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଉପରେ ଗର୍ବ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମାଟି ଓ ଦାଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ଏହି ଉପବାସ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି, କିଏ ଏହି ଉପବାସ ଦେଖାଇଛି? ବ୍ରହ୍ମା କିଂ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଆଚରଣ କରିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ? "ଦେବତାଙ୍କର ଶିରୋମଣିକୁ ଉପହାସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆଜି ଆମେ ତୁମକୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଛୁ," ବୋଲି କହିଲେ। ପରମେଶ୍ୱର ହସି କରି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ—"ତମେ ସମସ୍ତେ ଦୟାଳୁ, ମିତ୍ରତାର ଭାବରେ ଏକତା ରଖିଛ," ବୋଲି କହିଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ମାୟାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇଗଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଘାତ କରିବା ପରେ, ମହେଶ୍ୱର ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଚୁଡା ବାନ୍ଧି, ଦାଣ୍ଡ ହାତରେ, ପର ଜନାଙ୍କର ଜନାନୀ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ସେମାନେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ, ବାପାଙ୍କର ଧନ, ଜ୍ଞାନ କିଛି ରହିବ ନାହିଁ। ଦ୍ରଢ଼ ଭାବରେ ଭିକ୍ଷା କରି, ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଇବାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା ସମୟରେ ଦୟା ଦେଖାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଜନାନୀମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବେ। ତାପରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶଙ୍କର ଭାବି, ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ରୁଦ୍ରସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ। "ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କଥା କହି ନାହିଁ; ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିଲେ କିପରି ଶୁଭ ହେବ?" ବୋଲି କହିଲେ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତ, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କ୍ରିୟାରେ ଲିନ୍ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଅପଶ୍ରୀ କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ମିତ୍ରତାର ଭାବରେ ଏକାଗ୍ର ଅଛନ୍ତି।