ଏକ ଦିନ, ଭକ୍ତମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରି, କୋଟୀଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ। ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର କପାଳ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ‘କପାଳମୋଚନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠାରୁ, ଅର୍ଥ ନେଇ ଚତୁର ହେବା ଛାଡ଼ି, ଅର୍ଦ୍ଧ ଚରଣ ଦେଇ, ଶିର ନମାଇ ଭକ୍ତିଭାବରେ କପିଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ହନୁମତ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର। ଏହା ପରେ ଅବିନାଶୀ, ପୈପ୍ପଳାଖ୍ୟ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ୱପ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଦେଇଥିବା ଈଶାନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯିବା ଦରକାର। ତା’ପରେ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରି ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ବୈଶ୍ୱାନରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର। ତା’ପରେ ହସ୍ତରେ ବିଜୁରିଫଳ ଧରିଥିବା ଲକୁଳୀଶଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଗଦ୍ୟାଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର, ଯିଏ ସଦା ଦେବତାମାନେ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତା’ପରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅବିନାଶୀ ମହାକାଳଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଜୀବନ ଓ ବଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ବିଘ୍ନନାଶଙ୍କୁ ଯିବା ଦରକାର। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ତା’ପରେ, ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନ ଯାଇ, ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଦରକାର। ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ ମହାକାଳଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଧ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଯିବା ଦରକାର। ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରେ ପୂଜା କରି, ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମର ଲୋକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ, ବଧିରତା ଆସେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ ନ କଲେ, ସେ ପୂଣ୍ୟଯାତ୍ରା ଫଳହୀନ ହୁଏ। ତେଣୁ ଭକ୍ତି ଭରିତ ହୃଦୟରେ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରି କହିବା ଉଚିତ— “ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର।” ଏହିପରି କରିଲେ, ପୃଥିବୀର ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଚାରିପାଖରେ ପରିକ୍ରମା କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ଏକ ପରିକ୍ରମାର ଫଳରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରତି ପଦକୁ ମିଳେ— ଏହିପରି ଶଙ୍କର ମୋତେ କହିଥିଲେ। ଏଠାରେ, ତୀର୍ଥପତିଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିତ କରାଯାଏ। ଯଦି ଜଣେ ଏଠାରେ ହଜାର ଦାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ। ଏପରି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଜଣେ ମଣିଷ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ। ସେ ଶିବଭକ୍ତ, ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଲୋକମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଦରକାର। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁସରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାର ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ। ଅର୍ଥ ନେଇ ଚତୁର ହେବା ଛାଡ଼ି, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଦରିଦ୍ର, ଅସହାୟ, ଗରିବ, ଅନ୍ଧ, ଏବଂ ଦୁଃଖୀମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ। ଏପରି ଶତ ଶତ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ନିଜ ମାତା ପିତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରିବା ଦରକାର।