ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା ସହିତ। ଏକ ବେଳେ ଜଣେ ବିଦ୍ୟାଧର, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ, ମୋର ଶାପର ଫଳରେ ସେ ଏହି ଦୁଃଖଦ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପାଇଁ ମୁଁ ଅଜାଣିରେ ଏକ ଅପରାଧ କରିଥିଲି ବୋଲି ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କୁହିଲି। ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ପରେ, ଶକ୍ର ଏହି ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ସ୍ଥାନର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କର ନାୟକ ହେବେ।” ଶକ୍ରଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସେ ବିଦ୍ୟାଧର ଅବନ୍ତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଁଚିଲେ। ସେଠାର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ସେ ପୁନି ତାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେଠି ଏହି କର୍ମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏହି ତୀର୍ଥଟି ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଶତ ଗାଈ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏଠି ମସୁର ମାପି ଗୁଣିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ ଶୀତଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଗ୍ରହପୀଡ଼ାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଶୀତଳା ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି, ପିତୃପିତାମହଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ଓ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଆନ୍ତି। ଭୈରବଙ୍କ ଆଗରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅମ୍ବିକା ଦେବୀ ଉପସ୍ଥିତ। ମହା ନବମୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଜନ ଦାନ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ଭକ୍ତିସହିତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଫଳ ମିଳେ। ଏଭଳି ଦ୍ୱାରପାଳ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ସହିତ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି, କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ପୁତ୍ରର ସମ୍ପନ୍ନତା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଚାରିଟି ମହାସାଗର—ଲୁଣ, ଦୁଧ, ଦହି ଓ ମିଠା ଜଳ ରହିଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ସାଗର କେଉଁଠି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି—ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ଶାକଦ୍ୱୀପରେ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଦୁଧ ସାଗର ଅଛି; ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ୱୀପରେ ଏଠାରେ ଆଠ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଖଣ୍ଡ ସାଗର ଅଛି। ଏହି ଚାରି ସାଗର ପୃଥିବୀର ମଣ୍ଡଳରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସୁଦର୍ଶନା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପବତୀ ସ୍ତ୍ରୀ, ଦାଳ୍ଭ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୋତେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ର କିପରି ମିଳିବେ?” ତେବେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଉତ୍ତର ମିଳିଲା—“ରାଜାମାନେ ସେହି ସାଗରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବେ।” ଦାଳ୍ଭ୍ୟଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କଥାରେ, ସେ ଗନ୍ଧମାଦନରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ଏବଂ ଶଙ୍କର କହିଲେ—“ରାଜନ, ତୁମେ ଅବନ୍ତିକୁ ଯାଅ; ତୁମେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପାଇବେ। ମେରୁ ସଦୃଶ ଭୂମି ଉପରେ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିକଟରେ, ତୁମେ ଯାହାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବ, ସେମାନେ କୌଶଳରେ ସେଠାରେ ଥିବେ।” ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତର୍ଧାନ କଲେ। ଏହା ପରେ ସେ କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ପହଁଚି ସାଗରମାନେକୁ ଦେଖିଲେ। ମନରେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିର ଇଚ୍ଛା କଲେ ଓ ରାଜପ୍ରାଙ୍ଗଣ ନିକଟରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ହେବେ। ଏହି ଶୁଭ ଭୂମିରେ, ରାଜନ, ଆମେ ସମସ୍ତେ କୌଶଳରେ ସେଠାରେ ରହିବୁ।