ଏହି ଉତ୍କଳିତ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ଓ ମହା ଚମକରେ, ଯାହା ସେମାନେ ନିଜର ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅর্জନ କରିଥିଲେ, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଅପାର ଶ୍ରୀ ଓ ରୂପରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ। ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଏକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଲା। ତାପରେ, ରାମ ତାଙ୍କର ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସରୟୂ ନଦୀର ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ରାମ, ଯେଉଁ ଦେବତା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ତାଙ୍କୁ କେହି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ସେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅମର ଏକ ବିଶ୍ୱ ଚମତ୍କାର, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବତା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରାମ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଦେବମାନେ, ବିଷ୍ଣୁରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠକୁ ପୂଜିଲେ। ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତଗଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଦେବଗଣ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଦେତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି।” ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତର ନାଥ, କହିଲେ, “ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯାହା ସ୍ଵର୍ଗର ଦ୍ୱାର, ଏଠାରେ କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।” ସମସ୍ତ ସଂତାନିକ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକ ଛାଡିଲେ, ଯାହାଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଉଦ୍ଭବ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ—ଋଷି, ନାଗ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ—ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଇପାରିବେ। ସେମାନେ ସରୟୂ ନଦୀର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ନଦୀ ପ୍ରଚୁର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ମାନବ ଶରୀର ଛାଡି, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲେ। ଏଠାରେ, ଶରୀର ଦ୍ୟାଗ କରି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପାଇ, ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଛାଡି ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ନାମ ଗୋପ୍ରତାର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ସଂଯୋଗ ଯଦି ଶତ ଶତ ଜନ୍ମ ପରେ ମଧ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ଗୋପ୍ରତାରରେ ହରି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର ଭାବେ ବିରାଜିତ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ପବିତ୍ର ହେଇଯାନ୍ତି। ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୋପ୍ରତାରରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ଲୋକମାନେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏପରି ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଗୋପ୍ରତାର ସମାନ କେବେ ଥିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଅପବିତ୍ରତା ଛାଡି, ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଓ ଧଳା ପୋଷାକ ଧାରଣ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ପାପମୁକ୍ତ ହେଇଯାନ୍ତି। ଏହି ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଗୋପ୍ରତାର ଦିନରେ ଜପ, ହୋମ, ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କ୍ଷମତାନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଲଭ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଲଭ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଗୋପ୍ରତାର ଦିନରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଚାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ବିଶେଷ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ, ବିଷ୍ଣୁକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସୁନା ଓ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଘୀ କିମ୍ବା ତିଳ ତେଲର ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହୋଇଥାଏ, ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁଇଟି ଦିଏ। ଏଠାରେ ଏକ ବେଦ ଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ର ସୁନା ଦାନ କରିଲେ, ଏହି ତୀର୍ଥ ଗୋପ୍ରତାର, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥାଏ, ସେ ଲୋକ...