ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ଶିବଙ୍କ ଦୟାର ଅପୂର୍ବ ଲୀଳା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି । ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଜଳ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପ—ଏହି କିଛି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ସେ ସଦା ଫୁଲରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଯୁବା ଶକ୍ତିରେ ଅଚଳ ଥିଲେ । ତେବେ, ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତପସ୍ୟାର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଆଖି ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ, ଏଠାରେ ଅଭିଲାଷା ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି । ଏପରି ଭାବରେ, ଦୟାମୟ ଶମ୍ଭୁ ଗଛମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କଲେ । ତାଙ୍କର ଭୂମିରେ ପତନ ସହିତ, ପାତାଳ ଅଞ୍ଚଳ କମ୍ପି ଉଠିଲା । ଏହା ଏମିତି ଲାଗିଲା, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କିଏ ଅଛତି, ଏବଂ ବାଘ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଥିଲେ । ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅକାଶ ରଥ, ଗନ୍ଧର୍ବ ନଗର, ଏବଂ ବହୁ ପରିମାଣର କବୁତର ଓ ଛାଗ ଏକାଠି ଦେଖାଦେଲେ । ଏହି ମହାଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ଧ, ବିରକ୍ତ ଓ ବଧିର ହେଇଯାଇଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦେହ ଓ ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା । ସମସ୍ତେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆତ୍ମବଳ ଉପରେ ଭରସା କରି ଏକାଠି ହେଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଚିହ୍ନ କାହିଁକି ଦେଖାଦେଲା? କି ଏହି ଯୁଗର ଶେଷ ଆସିଗଲା, ସମୁଦ୍ର ସୀମା ଭଙ୍ଗ ହେଲା? ପୃଥିବୀ କି ସପ୍ତ ସାଗରର ଜଳରେ ଧାରଣ ହେଉଛି? ଏପରି ଶବ୍ଦ କେବେ ଶୁଣିନଥିଲୁ, ନ ଜାଣିଥିଲୁ ।” ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ମାରୁତମାନେ, ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତାହାର କାରଣ ଶୁଣ । ଶିବ ମୋ ଦେହର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡକୁ ନଖର ତୀରରେ କଟିଦେଲେ, ତାପରେ ଏକ ଖପର ନେଇ ନାରାୟଣଙ୍କ ଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ । ପରେ ସେ ପବିତ୍ର କୁଶସ୍ଥଳୀ ଅଟବୀକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଅଣ୍ଡଜ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ । ପରେ ତାଙ୍କ ହାତର ଖପରକୁ ପୃଥିବୀରେ ରଖିଲେ । ତୁମେ ସେ ଦୃଷ୍ଟିବିକଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୋ ସହିତ ଦେଖିବା ।” ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ହେଲେ । ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଖଗମୁକୁର ମଧୁର ଡାକ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା । ସମସ୍ତେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅଟବୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଅଟବୀ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସେବିତ ହେଉଥିଲା । ସେଠାରେ କିଏ କହିଲେ, “ଦେଖ, ଏଠାରେ ଦେବତା, ତୁମେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଛ ।” କିନ୍ତୁ ଅଟବୀର ସୀମାରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଏବେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ସତ୍ୟ, ତୁମେ ଦେଖିବ, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟା ବିନା ନୁହେଁ ।” ଏହି କଥାକୁ ଚିତ୍ତରେ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶିବଙ୍କୁ କେବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇପାରେ । ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଦେଖନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଖଣ୍ଡ ପରମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନେ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି । ତେଣୁ ଦେବଗଣ, ଯେଉଁମାନେ ଦীক্ষିତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୈବ ଦୀକ୍ଷା ନିଅନ୍ତୁ । ତପସ୍ୟା କର, ଶୁଭ ହେଉ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗି ରୁହ । ସେ ସବୁବେଳେ ଜାଣନ୍ତି; ଦୃଷ୍ଟି ମୁଁ ଦେବି ।” ସମସ୍ତଙ୍କ ମନେ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶା ଜାଗିଲା । ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଶିବ ଦୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ । ସେଠାରେ ଏକ ବେଦୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ।