ପୃଥିବୀ, ପବନ, ଆକାଶ ଓ ତିନି ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷ—ତତ୍ତ୍ୱଗତ ସୃଷ୍ଟି, ଭୂତଗତ ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି—ଚଳାନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ଯେତେକି ସମିତି ଅଛି, ସେ ସବୁ ଦେଖିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ସବୁ କିଛି ଏଠି ଯଥାର୍ଥ ଦେଖିଛ।" ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁକରଣ କରୁଛ।" ଏପରି ଦେବଦେବତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଛି।" ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ: "ତୁମେ ପୁତ୍ର ଚାହିଁ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲା—" "ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ତୁମର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେବି।" "ତାକୁ ଧନ୍ୟ ମିତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କର; ସେ ଆମର ପୂଜ୍ୟ ହେବ।" ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା ହରିଙ୍କୁ, ଅଚଳ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦୀପ୍ତିରୁ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି। ଦେବତା ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ: "ଲୋକମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ଜନ୍ମ ନେବେ।" ଏପରି କହି, ଦେବତା ତାହାଁର ଅଗ୍ନିକୁ ହାତରେ ନେଲେ। ଏଭଳି, ମହେଶ୍ୱର ସେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏଯୁଗ ସମାପ୍ତିରେ ତାହାଁର ଅଗ୍ନିକୁ କହିଲେ: "ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ୍ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବେ।" ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ସୃଷ୍ଟିର ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁଇ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଚଳିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଶମୀ ଓ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷର ଗର୍ଭରେ ଏକତ୍ୱ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହେଇଛି। ଏହିପରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଉପକୃତିକର ଚତୁର୍ଥ ପୁତ୍ର ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦୀପ୍ତିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୃଷ୍ଟି ଉପଲବ୍ଧି କରିଛି, ଏହି ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ପଶୁପତିଙ୍କର ମହତ୍ବର ଉପକାନ୍ତ କଥାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣିଥିବା ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭକ୍ତିରେ ପାଠ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସେ ଶିବନଗରୀରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରେ। ବ୍ରହ୍ମା ଏଠି କଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଥିଲେ? ଜନାର୍ଦନ ଓ ଶଙ୍କର କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ମୁନି? ହରିଙ୍କ ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଉତ୍ତମ କୁଶ ଓ ଜଳାନ୍ତି ଦାରୁ ନେଇ, ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ନର ଓ ନାରାୟଣ ମୁନିମାନେ ଯାଇଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ହାତରେ ଖପର ନେଇ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ। ସେ ଭୂମି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଢକା ଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ପବନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା। ସେଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ରସ ଓ ଗୁଣ ଥିବା ପକ୍କ ଓ କଚ୍ଚା ଫଳ ଉଗୁଁଥିଲା। ଶୁଖି ଗଛପତ୍ର, ଘାସ, ଶୁଖି ଦାରୁ ଓ ଫଳ ଥିଲା। ପବନ ଅନେକ ଫୁଲମାଳାର ଗନ୍ଧ ଆଣିଥିଲା। ସେଠି ସବୁଜ, ଚମକୁଥିବା, ଅଭିଞ୍ଜ ଗଛପତ୍ର ଓ ଦ୍ୱାରରେ ଦୌଷ୍ୟ ନଥିଲା। ସେଠି ଶୁଷ୍ଟ ଓ ଠିକ୍ ଗଛ ଏଠିଠି ଅଛି, କିଛି ଜଙ୍ଗଳୀ ଭାବରେ ଉଗୁଁଥିଲା। ଗଛମାନେ ସୁନ୍ଦର କଳିରେ ଢକା, ପବନରେ ମିଶିଯାଉଥିଲେ। ପବନରେ ଚଳିତ ଗଛମୁଣ୍ଡି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ। କିଛି ସ୍ଥାନରେ ନାଗ ଗଛ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଚୁଲ ଝୁଣ୍ଡ ମଧୁମକୁ ଝୁଣ୍ଡରେ ଲଗି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।