ଭବିଷ୍ୟତ୍ରେ ନର ଓ ନାରାୟଣ ଦୁହେଁ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ । ଏହି ନର, ନାରାୟଣଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ଭାବେ ରହିବେ । ସଂସାରରେ ଏହି ତେଜସ୍ବିତା ବିବେକର ପରୀକ୍ଷା ହେବା ପାଇଁ ଦେଖାଯିବ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏହି ତେଜ, ତୁମର ହାତର ରକ୍ତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ସେଉଁଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବ । ଏହା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟର କାରଣ ହେବ । ସେଇ ସ୍ଥାନରେ ହରି, ହର ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ସେ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯିଏ ବାଣ ଧାରଣ କର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ତୁମେ ଯିଏ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର । ବାଣୀର ନାଥ, ଶ୍ରୀଧର, ପୁନିପୁନି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।" ତା’ପରେ ସେ ଦୁଇହାତ ଯୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ନମନ କଲେ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଘାମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷ ସେଇ । "ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣ," ବୋଲି କହି, ହର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଏହି ପୁରୁଷ ବାମ ପାଦ ଦେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଆଘାତ କରି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉଠିଲେ । ତାଙ୍କ ଧନୁର ତଣ୍ଡ କ୍ଷୁଦ୍ର ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଅନୁନାଦିତ କଲା । ଏପରି ଭାବେ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ସମ ଓ ଦିବ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ମୁନି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଘାମ-ଜନ୍ମା ଓ ରକ୍ତ-ଜନ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ସମୟ ବୀତିଗଲା । ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଶରବଳରେ ସେଇ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ । ମୋର ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ତୁମର ବ୍ରହ୍ମା ପତିତ ହେଲେ । ଯଦି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ମୋର ପୁରୁଷକୁ ହରି ଜୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେବା ପରେ ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ରଖି, କଥା କହିଥିଲେ । ଏପରି ମହାସଂଗ୍ରାମ ଆସିଲେ, ସେଠି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି । ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷ, ସ୍ୱଭାବରୁ ରୁଦ୍ର, ତୁମ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ତୁମ ଅଂଶ ଥିବାରୁ, ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେକୁ ନିଯୁକ୍ତ କର । ତା’ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଷାଦ ଭରା କଥା କହିଲେ । "ଏହି ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ଦେବ, ଯେତେବେଳେ ତ୍ରେତା ଯୁଗ ଆସିଲା, ବଳିଶାଳୀ ବାଲି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ବଧ ହେଲେ । ଏହି ଶୋକରେ ଆମେ ତୁମ ପୁରୁଷକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବିନାହିଁ ।" ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: "ମଘବନ୍, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ—" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଏପରି କଥା କହି, ସେ ସୂର୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇଁକୁ ପୁନର୍ବାର ପଠାଇଦେଲେ । "ଏହି ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ । ଏହି ପାପର ପରିଶୁଧି ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କର । ଏକ ଗାର୍ହପତ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନି ରଖ । ବୃତ୍ତାକାରରେ ଆପଣକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, କିନ୍ତୁ ଧନୁର ଆକାରରେ ଚଳନ କରିବେ ନାହିଁ । ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି ତପସ୍ୟା କର, ଏବଂ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କର । ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ପବିତ୍ର ମନ ନେଇ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ।" ଏପରି କଥା କହି, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରି, ମହାତ୍ମା, ନିଜ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଏବେ, ଏହି ଘଟଣା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ କାହିଁକି ଘଟିଲା? ସେ କିପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? କିଏ ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଶଙ୍କର, ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ? ସେଉଁଠି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପଞ୍ଚମ ମୁଖ କେମିତି ଦେଖାଦେଲା? ଏହି ମୋହିତ ପୁରୁଷ କିଏ ହରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ପଠାଇଥିଲା?