ଶିବ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ତା’ର ଦୟାରେ ଶୀଘ୍ର ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ‘ଶଙ୍କର’ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଦୟାଳୁ ଶିବ, କପାଳୀ ଦେବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଦୟା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁ। ଏହି ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର, ଶିବ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଧବଳ କପାଳ ଧରି ମଣିମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ଶିବ, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ଏହା ପରେ, ଶିବ ତା’ର କପାଳର ଘମକୁ ମାଟିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ। ସେଇ ଘମରୁ କୁଣ୍ଡଳୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ବଡ଼ ଧନୁ ଓ ତୀର ନେଇ ତିଆରି ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ସେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ କୁଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୁଣ୍ଡଳୀ ଧନୁ ଉଠାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଛରେ ଦଢ଼ିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ଭବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଭବ ଚିନ୍ତା କଲେ—‘ମୁଁ ଏହାକୁ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହି କୁଣ୍ଡଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରବଳ ମିତ୍ର ହେବେ।’ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ପ୍ରଭୁ ଶିବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଖୁସି ହେଇ ଭୂମିରେ ଖେଳ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ଶାସକ ଭାବରେ ରହିଲେ। ଏକା ଖୁଟିରେ ପୃଥିବୀରେ ଦଢ଼ି, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିଲେ; ଅଶ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ। ସେ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟର ଧାରା ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ସେ ଦୟାଳୁ ଶିବ ଏକ କପାଳ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱାଳାରେ ଦହୁଛି। ଏପରି ଦାନ ନେବାକୁ ଆଜି କିଏ ଯୋଗ୍ୟ? ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ଶିବ, ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଯାହା ଅଛି, ଜାଣି ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଶିବ ଦେଖିଲେ—ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା ପରି ଶୁଦ୍ଧ। ତା’ର ଶିପ୍ରା ନଦୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ସିଧା ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ଦେବତାଙ୍କ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେଇ ଶିପ୍ରା ନଦୀ ହରିଙ୍କ ଭୁଜରୁ ବହିଲା। ତା’ପରେ ନାରାୟଣ ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନଗ୍ରାହୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ‘ତୁମର ପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଇଛି’, ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, କପାଳରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପି ଏହି କଥା କହିଲେ—‘ପାତ୍ର ଅତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଇଛି।’ ତା’ପରେ, ହରିଙ୍କ ନାୟକ, ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ରକ୍ତ ଦେଲେ। ଏହି ରକ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଧୀରେ ଧୀରେ ଫେନ ଓ ବୁଲବୁଲା ତିଆରି ହେଲା। ଏକ ହଜାର ଭୁଜ, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଧନୁର ତାରକୁ ପୁନିପୁନି ଛୁଇଁ ଦେଲେ। ଏହି କପାଳରୁ ଏକ ପୁରୁଷ, ଅର୍ଜୁନ ପରି, ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହି ଶୁଭ ପୁରୁଷ, କପାଳରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଏହି ପୁରୁଷ ‘ନର’ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରମାନ୍ୟ ମାଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ। ନର ଓ ନାରାୟଣ ଉଭୟ, ଆଗାମୀ ଯୁଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ଏହି ନର, ନାରାୟଣଙ୍କ ସାଥୀ ହେବେ। ଏହି ଜଗତରେ ଏହି ଚମକ ଅନ୍ୟମାନେ ବିବେକର ପରୀକ୍ଷା ଭାବେ ଦେଖିବେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏହି ଚମକ ତୁମର ଭୁଜର ରକ୍ତରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହି ଯୁଗଳ ଉତ୍ପତି ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟଭୀତ ହେବେ। ଏହି ଶତ୍ରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟର ଉତ୍ସ ହେବେ। ହରି ତା’ପରି, ସେଠି ହରା ଓ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ—‘ତୁମେ ବଣ୍ଡା ଧରିଛ; ତୁମେ ତଳୱାର ଧରିଛ; ବାରମ୍ବାର ଭାଷାର ମହାପ୍ରଭୁ, ଶ୍ରୀର ଧାରକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।’ ଏପରି କହି, ନାରାୟଣ ହସ୍ତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଦୁଇ ହାତ ନେଲେ।