ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃଗଣ ଏବଂ ମାନବମାନେ ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ— “ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଦୟାବଶତଃ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କରୁଛୁ, ସେସବୁ ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ପୁନଃ ଆମପାଖକୁ ଫେରିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହାଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା।” ତାପରେ, ସେ ଯେଉଁଠାରେ ରଜୋଗୁଣ ଓ ଅହଂକାରର ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଥିବାରୁ, ଆସିଥିବା ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସାର୍ବଭୌମ ତତ୍ତ୍ୱ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ରୁଦ୍ର, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ। ରାତିରେ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ, ସେହିପରି ତାଙ୍କର ତେଜ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା ହସି ହସି ହାତ ମୁଡ଼ି ନମସ୍କାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ତେଜରେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଓ କର୍ଣ୍ଣମାନେ ସାକ୍ଷୀ ରହିଥିବାବେଳେ, ସେ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ। ସେ ଏକ ଆଲୋକର ରାଶି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ଏହି ତେଜରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଓ ନମସ୍କାର କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବମାନେ ମିଶି, ସେ ଭୟଙ୍କର, ତୀବ୍ର ଆକୃତିକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଗ୍ରହମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶିଖରରେ ଥିବାବେଳେ, କୈଳାସ ପର୍ବତ ପରି, ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଖପରଧାରୀ ଭଗବାନ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ସମସ୍ତ ଭୋଗର ଦାତା, ଆପଣ କାଳର ବିନାଶକ ଏବଂ ମହାକାଳ ରୂପେ ପରିଚିତ। ଭକ୍ତମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ ‘ଶଙ୍କର’ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହିପରି, ହେ କପାଳୀ, ଆପଣ ନିତ୍ୟ ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ; ଆମପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।” ସେ ଦୟାର ଭଣ୍ଡାର, ଶ୍ୱେତ କପାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଏହି ଭଗବାନ୍, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଅପାର ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ବିଜୟୀ ହେଲେ। ତା’ପରେ, ତାଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଉଦ୍ଭୂତ ଘମକୁ ତାଳି ମାରି ଭୂମିରେ ଫେଙ୍ଗିଲେ। ସେଇ ଘମରୁ କୁଣ୍ଡଳୀ ନାମକ ଏକ ବିରାଟ୍ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୁଣ୍ଡଳୀ ଧନୁ ଉଠାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଛରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ଭବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ— “ଏହାକୁ ମୁଁ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ; ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମିତ୍ର ହେବେ।” ଏହିପରି ଭାବି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପହଁଚି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସ୍ୱାମୀ ଏହିପରି ଭାବରେ ଥିଲେ। ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ପାଦ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଆଦିପୁରୁଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟର ଧାରଣକାରୀ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଖପର ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲା। “ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ କିଏ ଭିକ୍ଷା ନେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ?”— ଏହି ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା। ତାଙ୍କ ମନର ଅଭିନ୍ତର ଜାଣି, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ସେ ଗଳିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ପ୍ରକାଶମାନ୍, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଶିପ୍ରା ନଦୀ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପରି ଆକାଶରେ ଦୃତ ଓ ସରଳ ଭାବେ ବହିଲା। ଦେବତାଙ୍କ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ହରିଙ୍କ ବାହୁରୁ ଏହି ଶିପ୍ରାକୁ ଧାରଣ କଲେ।