ଏଠାରେ କେବଳ ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସାଧନା କରିବା ଦରକାର। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାବେଳେ, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରାଇ, ସେଠାରେ ଏହି ପଦଚିହ୍ନର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ପଦଚିହ୍ନକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ। ରାଜା, ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖାଯାଇଛି—କୃତ ଯୁଗରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ହଳଦିଆ ଓ ଛୋଟ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି ମହାତ୍ମ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହିତ 'ବ୍ରହ୍ମା ପଦଚିହ୍ନ ମୂଳ ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ପଦଚିହ୍ନକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଆର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଆଣିଥିଲେ। ପୁରୁଣା ଦିନରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଯେଉଁଠି ଅଦୃଶ୍ୟରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ: "ମୁଁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏଠି ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂଜା କରିବି।" ସେଇ ସମୟରେ, ସେ ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବସିଷ୍ଠ ବୋଲିଲେ, "ତୁମ ଉପସ୍ଥିତି ବିନା, ହେ ଦେବ, ସେ କେବେ ସଫଳତା ପାଇବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ପଦ୍ମୟୋନି, ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ତ୍ରିପୁଷ୍କରକୁ ଆଣ, ଏବଂ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ୱ ଦିଅ, ହେ କୃପାସାଗର।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ, ତିନି ପୁଷ୍କର—ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ—କୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଏହି ଆର୍ବୁଦରେ ତିନିଟି ପୁଷ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାବିତ୍ରୀ କୁଣ୍ଡ ଅଛି। ଏହିପରି 'ତ୍ରିପୁଷ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ପୁରାତନ କାଳରେ, ଅନ୍ଧକ ଦାନବକୁ ବଧ କରି, ବୃଷଧ୍ୱଜ ମହାଦେବ ତାଙ୍କର ଗଣମାନେ ସହ ଏଠି ଆସିଥିଲେ। ଏଠି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ନରେଶ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହତ୍ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏହି 'ରୁଦ୍ରସରୋବର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି ଗୁହାଭିତରେ, ପୁରାତନ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଯାହା କାମନା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେହି କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ। ଏହି 'ଗୁହେଶ୍ୱର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ନିଜ ପ୍ରିୟା ଇଚ୍ଛାରୁ ବିୟୋଗ ପାଉନାହାନ୍ତି। ପୁରାତନ କାଳରେ, ହେ ରାଜା, ଶଚୀ ଏଠି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ସେଠିର ଶକ୍ତିବଳରେ, ଯଦିଓ ବିୟୋଗ ହୋଇଥିଲେ, ଶତକ୍ରତୁ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଅରଣ୍ୟରେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଯେଉଁଠି ବିୟୋଗ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେଠି ପୁଣି ମିଳନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ମୁଁ ଯେପରି ପାଇଥିଲି। ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଫଳ ଦାନକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଏହି 'ଅବିଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି ଧୁନ୍ଧୁମାରଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉମାମହେଶ୍ୱର ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହତ୍ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି 'ଉମାମହେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ଏଠି ଯେଉଁଠି ଜଣେ ରାଜା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତେଜସ୍ୱୀ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଗ୍ୟ ଓ ତେଜ ହରାଇ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ମହତ୍ ଫଳ ପାଉଥିବା କଥା ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।