ହେ ରାଜନ୍, ଗଲଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସମେତ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ ପଚାରିଲେ: “ତୁମେ ଯେଉଁଠି ବାର୍ଲି ଚୁଣା ଦାନ କରିଛ, ତାପରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେବାକୁ କାହିଁକି ଚାହୁଁନାହାଁ?” ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ଋଷିମାନେ ବାର୍ଲି ଚୁଣା ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। ପୂର୍ବେ ଭକ୍ତି ନଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ବାର୍ଲି ଚୁଣା ଏକ କୁକୁର ନେଇଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ ଫଳ ମିଳିବ ମୁଁ ଜାଣେନି; କିନ୍ତୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁଣି କହିଲେ: ଏହା ପରେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, “ଅତି ଉତ୍ତମ! ଅତି ଉତ୍ତମ!” ବୋଲି କହିଲେ। ରାଜନ୍, ଏହି ହେଉଛି ଚିରଞ୍ଜୀବ ଧାନ୍ୟ ଦାନର ଶକ୍ତି, ଯେପରି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହି କଥା ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦ୍ୱିଜ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣେ, ସେ ମହାଫଳ ପାଇଥାଏ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ ସଦା ରୂପବାନ୍ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ହୁଏ। ସେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ଲିଙ୍ଗ ପତିତ ହୋଇଥିଲା। ଶିବଙ୍କୁ ସେଉଁଠି କିପରି ପୂଜା କଲେ, ଏହି ଉପରେ ମୋର ଏକାଗ୍ର ଉତ୍ସୁକତା ରହିଛି। ସେ ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏତେ ଭୟରେ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଶିବ ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରୁ ପ୍ରୟାଗ, ପରେ କେଦାର ଯାଇଥିଲେ। ଏବଂ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଭାସା ଓ ପବିତ୍ର କୃମିଜଙ୍ଗଳ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ତୀର୍ଥ କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହିବାର କ’ଣ ଦରକାର? ଯେଉଁଠି ମହାଦେବ ଭୟବଶତଃ ଯାଆନ୍ତି, ରାଜନ୍, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ପୁଣି ଅର୍ବୁଦ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ଏକ ପାଦ ଉଠାଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଭାଗ୍ରସ୍ତ ହୃଦୟରେ ମୌନ ରହି, ପ୍ରିୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିଲା, ତେଣୁ ତୃତୀୟ ନୟନରୁ ଅଗ୍ନି ତିରିଲା। ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ନେଇ ସେ ଏହି ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ପରେ ସେ କୈଳାଶ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପତି ପାଇଁ ଶୋକାକୁଳା ସେ ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିଥିଲେ। ତା’ପରେ କାଠ କଢ଼ି ଚିତା ତିଆରି କରିଥିବା ବେଳେ, ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଆକାଶରୁ ଏକ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ। ସେ ସ୍ୱର କହିଲା: “ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ତୁମେ ପୁନିଥରେ ପତି ଲାଭ କରିବ।” ଏହି ସ୍ୱର ଶୁଣି ସେ କ୍ଷଣେ ଉଠି, କମଳନୟନୀ, ବ୍ରତ, ଦାନ, ଜପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଗଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ: “ମୋର ପ୍ରିୟ ପତି କାମକୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ସହିତ ପୁନଃ ଦିଅନ୍ତୁ।” ସେ ଏହି କଥା କହିବା ସାଥି ସାଥି, ତାଙ୍କ ପତି ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ଚିନିର ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଫୁଲର ବାଣ ଧରିଥିଲେ। ରତି ସହିତ ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଶିବଙ୍କ ମହିମା ଦେଖି, ସେ ଅଗାଧ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅନୁଭବ କଲେ। ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ପାଆନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ତାହା ସବୁ କହିଦେଲି। ଏହିପରି ଅର୍ବୁଦ ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ପ୍ରଭାସା ପୁସ୍ତକର ଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, “କାମେଶ୍ୱର ମହିମା” ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏଉଁଠି, ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବେ ମହାତ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ସେଠି ମୃକଣ୍ଡା ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ସଦା ବ୍ରତରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଓ ଶାନ୍ତି ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ। ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ସମୁଦ୍ର ପରି ତେଜ ଉତ୍ସର୍ଗ କରୁଥିଲେ। ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୃକଣ୍ଡାଙ୍କୁ ନାକର ଟିପରୁ ମୁଣ୍ଡ ଶିର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖୁଥିଲେ। ତେବେ ମୃକଣ୍ଡା କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋର ପୁଅକୁ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେଖୁଛ କାହିଁକି?