ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦାନ କିମ୍ବା ବିଶିଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ କରିବାର କ’ଣ ଉପକାର? ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶେଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନରେ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିବାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଯବ ଚୁଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ତାହାକୁ ଚଉକି ଭାବରେ ରଖି ରାତିରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ଏକ କୁକୁର ସେହି ଯବ ଚୁଣାକୁ ଉଠାଇନେଲା। ଏହା ଦେଖି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁପଥରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ସେ ଭୀମ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପିତା। ସେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫାଲ୍ଗୁନ ଶେଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଅଚଳେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ବହୁତ ଯବ ଚୁଣା ଦାନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗାଳବ ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଆସି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ ଯବ ଚୁଣା ଦେଉଛ, ଅନ୍ୟ କିଛି କାହିଁକି ଦେଉନାହଁ?" ତେବେ ସେମାନେ କହିଲେ, "ଯବ ଚୁଣା ଦାନର ମହିମା ପବିତ୍ର ମନବାଳମାନେ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବେ ଭକ୍ତି ନଥିବାବେଳେ ମୋର ଯବ ଚୁଣା କୁକୁର ନେଇଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରିବାର ଫଳ କ’ଣ ହେବ, ମୁଁ ଜାଣେନି; କିନ୍ତୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରି ମୁଁ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଉପଲବ୍ଧ କରିଛି।" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷି କହିଲେ—ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଋଷି ଆନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, "ଅତି ଉତ୍ତମ! ଅତି ଉତ୍ତମ!" ରାଜା, ଯବ ଚୁଣା ଦାନର ଏହି ଶକ୍ତି ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ। ଏହି କଥା ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦ୍ୱିଜତିଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣେ, ସେ ସୁନ୍ଦର ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ହୁଏ। ଏପରେ କଥା ଘଟିଲା—ସେ ଏକ ଅଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ, ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ପତିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ କିପରି ସେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ? ଏହି ଉପରେ ଉତ୍ସୁକତା ଜନ୍ମିଲା। ସେ ନିଜ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାଇ, ପଛରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ତା’ଠୁ ଭୟ ପାଇଁ, ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ମହାଦେବ କାଶୀକୁ ଗଲେ, ସେଠାରୁ ପ୍ରୟାଗ, ତା’ପରେ କେଦାର, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଭାସ ଓ ପବିତ୍ର କ୍ରିମିଜଙ୍ଗଳକୁ ଗଲେ। ଏପରି ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥ ଓ ପୂଜାସ୍ଥଳୀ ଗଣନା କରିବାର କ’ଣ ଉପକାର? ଯେଉଁଠି ମହାଦେବ ଭୟରେ ଯାଆନ୍ତି, ତାହା ସବୁଠି ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ରହିଛି। କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ଆଉଥରେ ଅର୍ବୁଦ ପାହାଡ଼ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଏକ ପାଦ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ସେ ଶିବ, ନିରବ ହୋଇ, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନେଇ ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦୁଇଟି ଭାବରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ, ତୃତୀୟ ନୟନରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଢାଳେ, ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ନେଇ, ସେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏହା ପରେ ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୁଃଖରେ, ବିଳାପ କରୁଥିଲେ। ସେ କଠିନ ତ୍ୟାଗ ଓ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ନିୟମ, ଦାନ, ଜପ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପବାସ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅକାଶରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ—"ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ପୁଣିଥରେ ପତି ପାଇବ।" ଏହି ବାଣୀ ଶୁଣି ସେ ଉଠି, ନିୟମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେ ମନେକଲେ—"ମୋର ପ୍ରିୟ ପତି କାମ ଅଖଣ୍ଡ ଦେହ ସହିତ ମୋତେ ଫେରି ମିଳୁନ।" ସେ ଏହି ଅର୍ପଣ କଥା କହିଥିବା ସହସା, କାମଦେବ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ଚିନିର ଧନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ଫୁଲର ବାଣ ଧରିଥିଲେ। ରତି ସହିତ, ସେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏଭଳି ଏହି ପବିତ୍ର ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣିବା ମାନବକୁ ତେଜସ୍ୱୀ, ଶୋଭାମୟ ଓ ଧନ୍ୟ କରେ।