ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ କେହି କେହି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ, ଆଉ କେହି କେହି ତାଙ୍କୁ ଚୁମ୍ବନ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶିବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ, ସେଉଁଥିରେ କୌଣସି କାମନା ନଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଶିବ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ସେତେବେଳେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଚରିତ୍ର ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିୟଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ କ୍ଷୁଦ୍ରତାରେ ଏକ ଶାପ ଦେଲେ—"ତୁମେ ଆମ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆମକୁ ଉପହାସ କରୁଛ, ଏହି ସବୁ ତୁମର ଅବିରତ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଘଟୁଛି।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥାକୁ ମାନି, ଏହି ଘଟଣାରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଠିଲା। ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ସବୁ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରେ ଗଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଦେବ, ଏହି ଘଟଣାର କାରଣ ଆମେ ଜାଣୁନାହୁଁ।" ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ପିଣାକଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ବିପରୀତ କାଳ ଆସି ନଶ୍ବରତା ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେଂକ ଆଶ୍ରମରେ ଯେଉଁଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଠାରେ ପୂଜା କରାଯିବ।" "ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଯେଉଁ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାର, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଭୀମ, ପିଣାକଧାରୀ, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ହେ ଦେବ, ଏହି ସଂସାରରେ ଚରାଚର ଯାହା କିଛି ଅଛି, ତୁମ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ। ତୁମେ ଚାହିଲେ, ପୃଥିବୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଭୂତତତ୍ତ୍ୱ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଦୟା କର, ହେ ଦେବେଶ।" "ମୁଁ କିପରି ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୁନଃ ଉଠାଇପାରିବି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ଆସୁନାହିଁ? ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ଯଦିଓ ମୋତେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବି, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅଚଳ, ଏହାକୁ ଉପଡ଼ିପାରିବିନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣ, ହେ ପିତାମହ, ପ୍ରଥମେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ମୋ ପାଇଁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ଶାନ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତୁ।" ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରେ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ତାପରେ ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଦେବଲୋକବାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବେଶ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ ଓ ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେବ। ଏହିଠି, ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗକୁ ଆବୃତ କର। ଏହା ଧର୍ମବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର କରନ୍ତୁ।" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ତାପରେ ଦେବେଶ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କଲେ। ଏହି ବଜ୍ରସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଏଯାଁ ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଆନ୍ତି।" "ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେଠାରୁ ଲୋକମାନେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ।" ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିଲା। ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ନୂତନ ଯବ ଚୁରା ଦ୍ୱାରା ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ନୂତନ ଯବ ଚୁରା ଭୋଜନ କରାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।