ତିନି ଜଗତର ନାଥ ସେ, ସେ କେମିତି ଏହି ସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ିଯିବେ? ଏହିପରି ଚିନ୍ତା ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ—"ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠି ସତ୍ୟ ଅଛି।" ଏହିପରି କହି, ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ—"ଶୁଭେ, ମୋଠାରୁ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାଉଛ, ତାହା ଚୟନ କର।" ତେଣୁ ଗଙ୍ଗା ଆବଦ୍ଧ ହେଲେ—"ମୋତେ ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରି, ଦେବୀଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—"ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେହି ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଟି ମିଶି ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ହେବ।" ଏଭଳି ଦିନ ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀ 'ଶିବ-ଗଙ୍ଗା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ଦେଲେ। ଗଙ୍ଗା ଯିବାବେଳେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ରାଜନ୍, ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ସେହି ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ କୃତ କୌଣସି ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ସଂଖ୍ୟା ପରିମାଣରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିଥାଏ। ଏହାପରେ, ମହାଦେବ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ରୂପରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। କିନ୍ତୁ ବଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ କିଏଁ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଥିଲେ? ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣାଟିକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କୁହ। ଏବେ ମୁଁ ତୋତେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କଥା କହିବି। ସତୀ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ହେବା ପରେ କାମଦେବ ତାଙ୍କ ଫୁଲର ଧନୁଷ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। କାମଦେବଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ବଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବୃକ୍ଷମାନେ ସୁଶୋଭିତ କରିଥିଲେ। ଦିଗମ୍ବର ରୂପେ ଥିବା, ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା ମହିଳାମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ, "ହେ ରାଜନ୍, ଆମ ସହ ଭୋଗ କର," ବାରମ୍ବାର କୁହୁଥିଲେ। କିଏ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, କିଏ ଚୁମ୍ବନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ୍ ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସବୁ କାମନାରୁ ଅତିତ ଥିଲେ। ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଅପରିଚିତ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି, ବଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜନ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ—"ତୁମେ ଆମ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛ, ଏହି ତୁମ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଏପରି ଘଟୁଛି।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାରେ ତାଳମେଳ ରଖି, ଏହି ଘଟଣା ସମୟରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କୁହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଏହାର କାରଣ ଜାଣୁନାହିଁ।" ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ପିଣାକଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ବଳଖିଲ୍ୟ ମନ୍ଦଳୀ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ କରିଛି।" "ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପଡ଼ିଥିବା ବଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ବିପଦ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହା ରହିବ।" "ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାର ଥିବା ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଦେବ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଭୀମ, ଓ ପିଣାକଧାରୀ ଭଗବାନ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ହେ ଦେବମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସଂସାରରେ ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେସବୁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବ ଓ ବିନାଶ ପାଇଁ ଭରି ରହିଛି।" "ପୃଥିବୀ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତେଣୁ, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଦୟା କର।" ଏଭଳି ଏହି ପୌରାଣିକ ଘଟଣା ପ୍ରାଚୀନ ଦିନରେ ଘଟିଥିଲା।