ହେ ରାଜନ୍, ଏହି କଥା ପୁରାତନ ସମୟର। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଜଳ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ମୋର ଏକ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା। ସେଠାରେ, ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ଜଳକୁ ଉପାସନା କରିବି। ଏହି ସ୍ଥାନଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ, ଯାହା ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତର ଉପଲକ୍ଷେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଠାରେ ସେ ଶିବଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହି ବ୍ରତର ନିମିତ୍ତରେ, ଗୌରୀ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ମୋକ୍ଷ ଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିବା ଶିବ, ସେଠାକୁ ଆସି, ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଏକ ଦିନ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ, ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଓ ଚକ୍ଷୁର ରୂପରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କାହିଁକି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା। ତାପରେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିଲେ, ମହେଶ୍ୱର ଗଙ୍ଗାରେ ଲୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ହରଙ୍କ କୃତ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବୀ ଅତି ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଭରିଯାଇ, ମହେଶ୍ୱର ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ। ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମିଳନ ବିଷୟ ନାରଦ ଦେବୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅହଂକାରିଣୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୃଦୁ କଥା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇଯାନ୍ତି; ତେଣୁ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜାହ୍ନବୀ ଲଜ୍ଜାରେ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ପୂର୍ବେ ତୁମ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଥିଲି। ଏହାପରେ ଭାଗୀରଥ ନାମକ ଜଣଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଆସକ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ କଥା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ବୁଝିପାରିଛି, ହେ ଦେବୀ। ସେ ତିନି ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ; ସେଠାରୁ ସେ କେମିତି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବେ?" ତାପରେ ଶିବ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ସତ୍ୟ। ତେଣୁ ମୋଠାରୁ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ଏକ ବର ଚୟନ କର।" ତାହାରେ ଜାହ୍ନବୀ କହିଲେ, "ମୋତେ ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ସହ ଲୀଳା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ଏହି ଦିନ ହେଉଛି ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ପୃଥିବୀରେ ଏହି ତାଳାବକୁ 'ଶିବ-ଗଙ୍ଗା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ତାପରେ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଗଙ୍ଗା ବିଦାୟ ନେବାବେଳେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇଲେ। ଏହିପରି ଘଟଣା ପୁରାତନ ସମୟରେ ସେଠାରେ ଘଟିଥିଲା, ହେ ରାଜନ୍। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କୌଣସି ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠାରେ କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନାଶ ହୁଏ; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଦେହର ଲୋମ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ ମିଳେ। ଏହିପରି ଘଟଣା ପରେ, ମହାଦେବ ଅବିଚଳ ଆକାରରେ ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗ କାହିଁକି ବଳଖିଲ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଥିଲେ? ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାଟି ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ଏବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବି। ଯେତେବେଳେ ସତୀ, ଯିଏ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେତେବେଳେ କାମଦେବ ତାଙ୍କ ପୁଷ୍ପଧନୁ ନେଇ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ସେ ବଳଖିଲ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଗଛପାଳି ଓ ପବିତ୍ରତା ରହିଥିଲା। ସେଠାରେ ଦିଗ୍-ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୃଦୁ କଥା କହୁଥିବା, ମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ନାରୀମାନେ ସବୁବେଳେ କହୁଥିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଆମ ସହ ଭୋଗ କର।" ଏହିପରି ଭାବେ ପୂର୍ବକଥା ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଲି।