ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଦେବତା, ଗୁପ୍ତହରି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଏକାଧିକ ଲୋକରେ ବିସ୍ତୃତ। ଏଠାରେ, ଯେଉଁ ଜୀବ ଉପାସନା, ବଳି, ପାଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଏଠି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ। ଏଠି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି, ମୋର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ତାହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏଠି କୌ ଦାନର ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି—ସୁନା ଶଙ୍ଖ, ଚାନ୍ଦି ଚରଣ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ, ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ପୁଛ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଘଣ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ଏହି ଗାଈକୁ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମିକ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଗାଈ ଦାନ କରିଲେ, ଏହାର ଫଳ ସମସ୍ତ ଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଦାନ ମୋର ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଏଠି ହରିଙ୍କ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତମ ଲୋକ, ଏଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରିବା ଉଚିତ। ଗୋମୁଖ ତୀରରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ତିନି ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ଏକ ବିଶେଷ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏହି ସ୍ଥଳକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ, ଏହି ସ୍ଥଳ ତାହାପରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲା। ଏଠି ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗୁପ୍ତହରିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ତିନି ଚାହିଦା ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଠି ହରିଙ୍କ ଚକ୍ରସ୍ଥଳରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ମୋର ଚିତ୍ତରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହ।" ତାପରେ ଉତ୍ତର ଦିଆଗଲା—"ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସଙ୍ଗମର ଅଦ୍ଭୁତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ। ସ୍କନ୍ଦ ଠାରୁ ଶୁଣିଛି, ଏଠି ସଦା ଦଶ ବିଲିଅନ ହଜାର ଏବଂ ଦଶ ବିଲିଅନ ଶତାଧିକ ଜୀବ ରହିଛନ୍ତି—ଦେବତା, ଅମର, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ଯୋଗୀ। ଏଠି ସଙ୍ଗମ ଜଳରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ, ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହା ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ବାଜାପେୟ ଯଜ୍ଞର ସମାନ। ଏଠି ପ୍ରତିଦିନ ସୁନା ଦାନ କରିବାର ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଅମାବାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ଯେଉଁଜଣେ ହଜାର ବର୍ଷ ଏକ ପାଦରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଶିର ଉଲ୍ଟା କରି ଜୁଲି ଥାନ୍ତି, ଏଠି ଲୋକ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏତେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ପାଉଷ ମାସରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ। ପାଉଷ ମାସରେ ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମନ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ପାଉଷ ମାସରେ ଯେଉଁମାନେ ଘୃତ ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଜନ୍ମର ଏକୁ ଅପରାଧ ଦୂର ହୁଏ। ଏଠି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଶ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଧନ, ସନ୍ତାନ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ଯିଏ ନିୟମ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଉଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ ଉପବାସ ରଖି ଦୀପ ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ରାତି ସାରା ଜାଗି ଦୀପ ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।