ପାର୍ଥା ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ସତୀ, ଏବଂ ପତି-ପ୍ରତିବା ନାରୀ ଥିଲେ । ସେ ଦେବଳ ଋଷିଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ । ଏହି ମହାନ ଋଷିପତ୍ନୀ ଭକ୍ତିରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୃଦୟରେ, ଖାଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ସମତା ମନେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ । ଏଭଳି ଧ୍ୟାନର ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍, ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗକୁ ଭେଦ କରି, ଏକ ଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା । ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା; ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଯେଉଁ କୌଣସି ଜଣେ ମନେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ରଖି, ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଇ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପାର୍ଥେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ବୋଲି ଘୋଷିତ ହେଲା । ପାର୍ଥା, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ସମୟରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ । ସେଠାରୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ଜଣେ ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ । ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସମ୍ମୁଖରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଏଠାରେ ଯିଏ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ, ସେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ । ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ପାର୍ଥେଶ୍ୱରର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନା କରି, ଏଠିରେ ଏଇ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ଘୋଷିତ ହେଲା । ଏହା ପରେ, ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଯେଠି ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ସଦା ବିରାଜିତ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ବିଷୟରେ ସବୁ କିଛି ମୋତେ କହ, ହେ ମୁନି ।" ଏହି ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବାୟୁର ଆଲୋକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା, ସୃଷ୍ଟିର ଲୟ ଆସିଗଲା । ଏହି ଦୀର୍ଘ ସହସ୍ର ବର୍ଷର ଶେଷରେ, ପଦ୍ମାସନୀ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଗିଲେ । ସେ ଚାରିମୁଁହା ବ୍ରହ୍ମା ଦୂରରୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଚାରିପଟେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାହାପରେ, ଚାରିମୁଁହା ବ୍ରହ୍ମା ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, "ତୁମେ କିଏ? କିଏ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଗୋବିନ୍ଦ ମୃଦୁ ହାସି ସହିତ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୂଳ ପୁରୁଷ, ଏକମାତ୍ର; ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତିଆରି କରିଛି ।" ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥାକୁ ମାନିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଦୁଃଖ କଥା କହି, ପୁନି ପୁନି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଉପାଲମ୍ବ କଲେ: "ମୁଁ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ମୁଁ ପ୍ରଥମ, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।" ଏଭଳି, ଏହି ଦୁଇ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତା ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତି, ହାତ, ନଖ, ଦାନ୍ତ ଓ ଟାଣାଟାଣି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଲା । ଏହି ସମୟରେ ହଠାତ୍ ଏକ ଦେହରହିତ ଶବ୍ଦ ହେଲା: "ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଏହି ମହାଲିଙ୍ଗର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଏ ପହଞ୍ଚିପାରିବ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଏକଜଣ ତଳକୁ, ଅନ୍ୟଜଣ ଉପରକୁ ଯାଅ ।" ଏହି ଆଦେଶ ମାନି, କୃଷ୍ଣ ଭୂମିକୁ ଭେଦ କରି ତଳକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ସେ ଅଧଃପଥରେ ଆହୁରି ତଳକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିର ତାପରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ । ଉପରପଥରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ହଁସ ରଥରେ ଆକାଶ ମାଗିଲେ । ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ସେ କେତକୀ ଫୁଲକୁ ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ, କେତକୀ ଫୁଲ ପଚାରିଲା, "କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ଅନନ୍ତ ମହାପଥରେ?" ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଜଣ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶେଷ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅନ୍ୟଜଣ ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ—ଏହିପରି ପିଣାକୀନ୍କ କଥା । ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶିରା ଦେଖି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବି ।" କେତକୀ ଫୁଲ କହିଲା, "ତୁମର ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ, ହେ ଜଗତ୍ପତି; ଏହି ଲିଙ୍ଗର କୌଣସି ଶେଷ ନାହିଁ । ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଶିଖରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲି, ଏହି ଅନନ୍ତ ଆକାଶରେ ଅନେକ ସମୟ ବିତିଗଲା ।" ଏଭଳି ଏହି ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗର ଅନନ୍ତତା ଓ ମହିମା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା ।